Европската фондација за обука (ЕТФ) ги претстави петте финалисти за наградата за зелени вештини на ЕТФ за 2025 година, признание кое ги слави глобалните иницијативи што го поттикнуваат преминот кон еколошки одржливи и инклузивни општества. Овие избрани проекти покажуваат посветеност и креативност во унапредувањето на зелените вештини и трансформирањето на локалните заедници.
Од над 250 апликации од повеќе од 50 земји, во потесен избор влегоа пет извонредни иницијативи – од Казахстан, Македонија, Шпанија, Тунис и Турција. Јавното гласање за одредување на тројцата победници е сега отворено и ќе трае до 30 јуни.
Оваа година, исто така, за првпат ќе биде доделена и специјална награда за поддршка на кампањата #ForOurPlanet, која ќе биде врачена за време на настанот: зелена недела на ЕУ.
Пилви Торсти, директорка на ЕТФ, коментираше: „Во овие времиња на драматични геополитички кризи, не смееме да заборавиме дека климатските промени не познаваат граници. Од клучно значење е да се инвестира во зелени вештини и да се заштити планетата што ја делиме. Нема граници меѓу микро и макро нивоата: секоја од овие пет приказни покажува како локалната акција може да помогне во обликувањето на отпорна, одржлива иднина за сите.“
Наградата за зелени вештини на ЕТФ го одразува поширокиот ангажман на Европската Унија за одржлив развој, особено во рамките на неодамна покренатата унија на вештини и договорот за чиста индустрија. Овие водечки иницијативи на ЕУ имаат за цел да ја зголемат конкурентноста на Европа, истовремено опремувајќи ги работниците со вештините потребни за зелената и дигиталната транзиција. Вештините се во срцето на оваа стратегија, поттикнувајќи квалитетно вработување и индустриски иновации кои истовремено ја унапредуваат еколошката одржливост и социјалната правичност.
Финалисти на наградата за зелени вештини на ЕТФ за 2025 година:
- Казахстан: Карашаев Досан, Ондаханова Аинур, Енергетски колеџ Мангистау – Подготовка на квалификувана работна сила за напојување на зелената економија
- Македонија: Радмил Поленаковиќ, Центар за извонредност во зелени иновации – Зајакнување на младите, едукаторите и поздрава иднина
- Шпанија: Пабло Зулоага Бетанкур, Powar Steam – Зајакнување на климатското образование за одржлива иднина
- Тунис: Сенди Ибтисем, CBS Training – Зајакнување на руралните жени со зелени вештини, претприемништво и цел
- Турција: Ѓулиз Јаман, Метрополитенска општина Анталија – Зајакнување на младите луѓе преку обука за соларна енергија
Во интервју за IT Logs, Радмил Поленаковиќ од центарот за извонредност во зелени иновации од Македонија зборуваше за тоа како центарот го промовира еколошкото образование и практичните вештини кај младите во земјата.
ИТ.мк: Натпреварот „Најдобар бизнис концепт за зелени иновации“ вклучи средношколци и наставници од цела Македонија. Какво влијание имаше оваа иницијатива досега, како во однос на образованието, така и во однос на еколошката свест?
Радмил Поленаковиќ: Од неговото започнување во 2007 година, натпреварот ангажираше над 2.500 средношколци и повеќе од 400 наставници на национално ниво. Секоја година учествуваат над 100 ученици и повеќе од 50 наставници-ментори, поднесувајќи над 35 иновативни зелени бизнис концепти. Постојаниот интерес за овој воннаставен натпревар е доказ дека концептот им одговара на учесниците. Иако отсекогаш сме поддржувале одржливи идеи, нашиот фокус на зелените теми се засили пред три години. Оттогаш, забележуваме дека помладите генерации не само што се добро информирани, туку се и клучни двигатели во подигањето на еколошката свест. Концептот е структуриран така што ги мотивира да ги идентификуваат еколошките предизвици и да предложат решенија кои нудат и економски и социјални придобивки. Затоа, натпреварот придонесува за развој на вештини, го збогатува процесот на учење и ја зголемува националната еколошка свест.
Зошто сметате дека е важно да се ангажираат младите луѓе – особено средношколците – во развивањето зелени бизнис идеи?
РП: Ангажирањето на средношколците е клучно бидејќи тие ја претставуваат идната работна сила, потрошувачи и лидери кои ќе го обликуваат одржливиот развој. Раното вклучување поттикнува проактивен начин на размислување, оспособувајќи ги младите да замислуваат и создаваат иновативни решенија за еколошките предизвици, истовремено всадувајќи чувство на индивидуална и колективна одговорност.
Преку работа на зелени бизнис идеи, учениците исто така учат за економските можности, самовработувањето и претприемништвото. Преку учество во активности за зелено претприемништво, учениците стекнуваат практични вештини и самодоверба, што ги прави поприлагодливи и повработливи во зелената економија која брзо се развива. Реализацијата на нивните бизнис идеи може да доведе до посилна економија, додека стекнатите вештини ги подготвуваат да станат образовани професионалци подготвени за иднината.
Можете ли да споделите пример или два од ученичките решенија кои произлегоа од програмата и кои најмногу ве импресионираа?
РП: Идеите генерирани од учениците низ годините беа импресивни, при што секој циклус покажуваше подлабоко истражување и посветеност. Иако ја почитувам доверливоста, можам да истакнам дека учениците се истакнуваат во идентификувањето на реални можности и предизвици. На пример, при решавањето на предизвикот со управувањето со отпад, ученичките тимови предложија различни решенија, од дизајнирање паметни канти и придружни апликации до осмислување начини за рециклирање и повторна употреба на материјали за други бизниси. Она што се истакнува е нивната способност да ги поврзат реалните проблеми со практични решенија. Со правилно водство од наставниците, процесот на учење станува и ангажирачки и мотивирачки. Во едно училиште, на пример, учениците дизајнираа и изработија функционална клупа со натстрешница за дожд, фотоволтаични панели на врвот и можност за полнење мобилни телефони.
Оваа иницијатива ги промовира и одржливоста и претприемништвото. Како гледате на тоа овие две области да се надополнуваат во контекст на развојот на зелени вештини?
РП: Двата концепта се суштински поврзани со долгорочното влијание. Оваа синергија ги опремува младите луѓе со вештините потребни за успех во денешниот свет. Со учењето да создаваат одржливи бизниси кои се фокусираат на економска, но и на еколошка и социјална вредност, младите се подготвуваат да станат одговорни иноватори и двигатели на промени.
Понатаму, за да обезбедиме силен образовен систем, постојано нагласуваме дека наставниците се главниот столб на образованието. Затоа, секогаш организираме барем еден ден обука за наставници на почетокот на секој натпреварувачки циклус, со цел зајакнување на нивните капацитети.
Кога првпат го започнавме нашиот натпревар пред речиси 18 години, главниот фокус на нашите обуки беше претприемачката педагогија. По овие сесии, наставниците ги интегрираа своите новостекнати вештини во нивните наставни практики.
Во изминатите четири до пет години, нашиот фокус се пренасочи кон поттикнување зелен начин на размислување и промовирање на еколошкото образование. Воведовме рамки како GreenComp – исто како што претходно го усвоивме EntreComp кога беше воведен од страна на ЗЗЦ (JRC – Заеднички истражувачки центар) во 2016 година.
Веруваме дека КВАЛИТЕТНОТО ОБРАЗОВАНИЕ Е ЕДНАКВО НА ВРАБОТЛИВОСТ, без разлика дали учениците имаат за цел да основаат сопствени компании или едноставно сакаат да развијат вештини за иновативно размислување. Нашиот моментален фокус е на зелените работни места и развојот на зелени вештини кај нашите ученици.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
