На само 27 години, српскиот претприемач Душан Станаревиќ веќе го користи своето искуство како брокер, извршен директор и инвеститор за да создаде пристап кон технолошки инвестиции кој е посебно насочен кон основачите.
Како ко-основач на World Solver Syndicate, заедно со претприемачот Марио Григоров, Станаревиќ гради инвестициска теза фокусирана на високо-перформансни B2B стартапи во здравството, финтек и гринтек – сектори за кои веруваат дека се подготвени за скалабилен раст преку капитална ефикасност и оперативни подобрувања потпомогнати од вештачка интелигенција (ВИ).
Користејќи флексибилен синдикатен модел и широка мрежа во Велика Британија и САД, фондот цели кон рунди од Серија А и Б, селективно учествувајќи во можности во претсеид и пред-ИПО фаза каде што е евидентна силна убеденост на водечкиот инвеститор.
Покрај капиталот, фирмата нуди практична поддршка, поткрепена од досегашните резултати на партнерите со над 30 зделки и растечка мрежа на ограничени партнери и приватни инвестициски компании. Ова вклучува воведување нови инвеститори, канали за клиенти и искусни оперативци.
Во ова интервју, Станаревиќ ја објаснува инвестициската мисија на фондот, ставот за инвестирањето во основачи со претходно искуство, стратегиите за излез на пазар со помош на ВИ и значењето на долгот во раниот раст на компаниите.
ИТ.мк: World Solver Syndicate го опишавте како фонд фокусиран на здравство, финтек и гринтек. Кои се клучните макро трендови или иновации кои моментално го привлекуваат вашето внимание во овие сектори, како и во регионите каде што инвестирате?
Душан Станаревиќ: Како синдикат, не работиме со класични инвеститори (LPs), што ни овозможува поголема слобода во нашиот инвестициски пристап. Еден од нашите главни фокуси е на B2B компании кои користат вештачка интелигенција за да ја зголемат оперативната ефикасност и да ги намалат трошоците.
Посебно би ги истакналe трите сектори каде што имаме најмногу искуство и најразвиена мрежа на инвеститори и компании: гринтек, финтек и здравство. Овие сектори не само што се совпаѓаат со нашата експертиза и контакти, туку претставуваат и големи пазари со значителен потенцијал за раст, поради што ни се приоритетни.
Што се однесува до географијата, главно се фокусираме на пазарите во Велика Британија и САД, бидејќи околу 90% од нашите ко-инвеститори се наоѓаат во тие региони.
Ставате акцент на основачи со претходно искуство и на различни тимови. Кои специфични квалитети или пристапи сте ги забележале кај овие основачи што ги издвојуваат од другите?
Душан Станаревиќ: Наш силен приоритет се основачите кои веќе имаат искуство со водење компанија. Иако неуспехот е дел од патувањето, не сметаме дека нашите инвеститори треба да го покриваат периодот на учење на еден основач. Тие што веќе го поминале стартап процесот – без разлика на крајниот резултат – обично се враќаат со појасен фокус, подобри вештини за одлучување и многу подлабоко разбирање за вистинските барања за градење и развој на компанија.
Тие веќе знаат како да регрутираат, како да управуваат со очекувањата на инвеститорите и како да избегнат чести грешки. Тоа искуство е исклучително вредно и се огледува во нивната јасност, брзина и отпорност уште од самиот почеток.
Во однос на разноликоста, дефинитивно гледаме позитивно на тимови предводени од малцинства; различни перспективи често поттикнуваат покреативно размислување и посилна компаниска култура. Сепак, ако треба да издвоиме еден константен приоритет, тоа се основачите со претходно искуство. Тие носат ниво на зрелост и стратешко размислување кое тешко се стекнува на друг начин.
Како, освен со капитал, вашиот синдикат им помага на овие основачи? Можете ли да споделите конкретен пример кога воведување или обезбедени ресурси направиле пресудна разлика?
Душан Станаревиќ: Мојата кариера во ризичен капитал започна со тоа што бесплатно им помагав на инвеститорите да најдат добри инвестициски можности. Овој пристап ми овозможи во изминатите неколку години да изградам силна и доверлива мрежа од над 1.000 инвеститори и советници. Таа мрежа се покажа како еден од највредните ресурси што ги ставаме на располагање на компаниите во нашето портфолио.
Нашата најголема вредност, покрај капиталот, е во насочените контакти – било да е тоа поврзување на основачи со соодветни извори на капитал (акционерски или должнички), стратешки партнери или искусни професионалци кои можат да им помогнат да ги надминат клучните предизвици.
Мојот партнер исто така носи значајно експертско знаење, стекнато преку работа во европски фонд за ризичен капитал и приватна инвестициска компанија со управуван имот од над 1 милијарда долари. Неговата мрежа и искуство во различни фази на раст ни овозможуваат да обезбедиме прилагодена поддршка и да отвориме врати кои често се недостапни за основачи во рана фаза на развој.
Еден од клучните моменти беше кога му помогнавме на основач кој се мачеше да обезбеди дополнително финансирање. Ние интервениравме и овозможивме контакти со инвеститори кои на крајот ја затворија инвестициската рунда. Токму таква практична и континуирана поддршка се стремиме да обезбедиме.
Тимот севкупно има околу 30 успешни инвестиции зад себе. Како го организирате учеството на вашиот синдикат во потенцијалните инвестиции?
Душан Станаревиќ: Најчесто, нашето учество во синдикатот го базираме на силна согласност со водечкиот инвеститор. Преферираме да ко-инвестираме во рунди предводени од познати и реномирани фондови за ризичен капитал – особено оние со кои имаме доверба и добра соработка. Кога врвен фонд инвестира по темелна анализа, тоа е силен показател за нас и нашите инвеститори дека компанијата е сериозна, а можноста реална.
На пример, во една од нашите последни инвестиции, ко-инвестиравме заедно со Samsung Ventures, кои се приклучија по седуммесечна анализа и на крајот одлучија да станат стратешки партнер на компанијата. Таквата потврда е многу значајна – ни покажува дека се случува нешто важно и значително го намалува ризикот за нашиот синдикат.
Едноставно кажано, кога доверлив фонд за ризичен капитал ја води инвестициската рунда, многу полесно се одлучуваме да учествуваме. Не се работи само за капиталот – туку и за нивната убеденост, стратешка визија и информирана проценка на која можеме да се потпреме.
Преку Problem Solver ги поврзувате фондовите со инвеститорите. Која е најголемата погрешна претстава што ја имаат фондовите кога бараат инвестиции од приватни инвестициски компании или институции?
Душан Станаревиќ: Една од најголемите заблуди што ја забележувам кај новите фондови, особено кога се обидуваат да соберат средства од приватни инвестициски компании или институции, е верувањето дека процесот на собирање средства ќе биде брз и едноставен, и дека капиталот “само чека” добри можности. Ова е слично на наивното мислење на многу стартап основачи дека фондовите за ризичен капитал се подготвени веднаш да инвестираат штом ќе добијат презентација.
Многу менаџери на фондови гледаат објави за успешни затворања на фондови на LinkedIn и мислат дека тоа е лесно. Но, реалноста е дека тие успеси обично се резултат на работа на добро етаблирани фирми со докажани резултати и силни врски со инвеститорите. Дури и тогаш, големите фондови се соочуваат со предизвици; големиот капитал може да ги намали приносите, а дури и најпознатите имиња се под притисок да ги исполнат очекувањата на инвеститорите.
Она што често се потценува е дека односот меѓу инвеститорот и фондот во основа се гради на доверба. Барате од некого да вложи капитал, понекогаш за период од 10 или повеќе години, со ограничена ликвидност и висока неизвесност. За таква доверба е потребно време, особено ако сте нов менаџер на фонд.
Како се менува пејзажот на собирање капитал и долг по 2023 година, особено во Европа?
Душан Станаревиќ: Убеден сум дека долгот се враќа во фокусот. Еве зошто:
- Начинот на собирање капитал се трансформира.
Денешните основачи се многу повнимателни. Приказните за големи инвестициски рунди кои завршуваат со губење контрола и ништо по успешни продажби се добро познати. Сè повеќе основачи се фокусираат првенствено на градење здрави бизниси кои генерираат приходи. Ова им дава силна позиција кога ќе одлучат да бараат инвестиции, под нивни услови и само кога тоа има стратешка смисла.
2. Долгот е побрз и поповолен за основачите.
Лично, искуството со заемодаватели ми е многу попозитивно во споредба со собирањето капитал. Честопати, заемодавателите се искусни оперативци или поранешни претприемачи. Тие реагираат брзо, се транспарентни и брзо се доаѓа до договор. Тоа е сосема поинаков начин на размислување – повеќе трансакциски, помалку шпекулативен и многу поусогласен со основачите кои веќе активно работат на својот бизнис.
3. Зачувувањето на сопственоста е од клучна важност.
Ако компанијата има јасен пат кон профитабилност и не ѝ е потребна значајна стратешка помош од фонд за ризичен капитал (како контакти, инфраструктура или раст на приходите преку нивна мрежа), тогаш собирањето капитал не е секогаш најдобрата опција. Во тие случаи, ризичниот долг со разумни каматни стапки и здрави маржи може да биде попаметно решение. Дури и со вклучени одредени опции за купување акции (варанти), тоа е поефикасен начин за финансирање на растот додека се задржува контролата.
4. Европа сè уште заостанува.
Во споредба со САД, Европа заостанува барем една деценија. Во региони како Југоисточна Европа, недостасува финансиска едукација и многумина сè уште го поврзуваат долгот само со студентски кредити или хипотеки. Постои реална потреба да се промени перцепцијата за тоа како долгот може да ги зајакне основачите, а не да им биде товар.
Што се однесува до капиталот, да, пазарот претрпе значителна корекција по 2023 година. Но, тешките времиња за собирање средства често создаваат подобри основачи и посилни компании. Во последните неколку години, само најспособните тимови успеаја да обезбедат инвестиции. Многу други се фокусираа прво на градење вистински бизниси, а потоа на собирање средства, што е поздрав тренд за целиот екосистем.
Кое е најчестото ограничување во растот што го забележувате кај компаниите во вашето портфолио и како им помагате да го решат?
Душан Станаревиќ: Типично тесно грло во фазите Серија А и Б е преминот од почетна популарност кон модел за излез на пазар што може да се повтори и прошири. Стратегиите што им ги донеле првите десетина или дваесетина клиенти честопати не се прилагодуваат за понатамошен раст.
Во периодот 2024-2025 година, со акцент на ефикасно користење на капиталот, компаниите мора да докажат интелигентен сооднос помеѓу трошоците за привлекување клиент и неговата животна вредност, стабилни продажни процеси и јасна стратегија за излез на пазар. Нашата примарна вредност е во воведувањето нови инвеститори, но исто така се трудиме да помогнеме преку нашата мрежа, отворајќи им врати кон потенцијални клиенти и стратешки советници.
Кој е еден сектор или технолошки тренд што ви привлекува внимание, но сепак сте претпазливи и сè уште чекате посилни докази пред целосно да го поддржите?
Душан Станаревиќ: Дефинитивно менталното здравје.
Иако ова сè уште не е главна тема во World Solver, јас сум партнер за ризични инвестиции во фонд кој исклучиво се фокусира на менталното здравје. Ова е област со која најмногу се идентификувам во доменот на општественото влијание, но исто така гледам силна побарувачка на пазарот и потенцијал за добри резултати. Еве неколку причини зошто овој сектор добива на интензитет:
- Глобален пораст на депресијата, анксиозноста и слични нарушувања.
- Зголемена свест и потреба по пандемијата COVID-19.
- Растечки интерес од работодавците и осигурителните компании за нудење решенија за ментално здравје.
- Појава на нови технологии: терапија водена од вештачка интелигенција, дигитална дијагностика, платформи за когнитивно-бихејвиорална терапија и интерфејси мозок-компјутер.
- Промени во регулативата и политиките кои ја прават дигиталната ментална здравствена заштита поприфатлива за надоместување.
За World Solver, ова нема да биде примарна цел. Но, јас лично сум многу активно вклучен во Reewire каде што ја имам улогата на партнер за ризични инвестиции.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
Startup Macedonia 
