Инвестициите во компании и стартапи кои работат со вештачка интелигенција (ВИ) веќе неколку години се меѓу најжешките теми во стартап индустријата, како глобално, така и локално. Но колку од сета таа возбуда околу новата технологија навистина се претвора во одржливи бизниси?
За инвеститорите, разликата меѓу компанија што привлекува внимание и компанија што заслужува капитал станува сè поважна. Не се доволни добра идеја, атрактивна презентација или производ со ВИ во името, бидејќи неопходно е овие компании да имаат клиенти што плаќаат, јасен бизнис модел и тим што знае да испорача резултати.
За тоа каде се отвораат најинтересните инвестициски можности во 2026 година, разговараме со Силвија Гелевски, инвеститор во Zephyr Angels. Таа ги издвојува секторите во кои гледа најголем потенцијал, објаснува како размислува за распределбата на инвестицискиот капитал и зошто реалната пазарна привлечност и здравата економија на бизнисот сè уште тежат повеќе од возбудата околу вештачката интелигенција.

IT.mk: Каде се насочуваат паметните пари оваа година?
Силвија Гелевски: Паметните пари во 2026 година се насочуваат кон области во кои технологијата создава мерлива економска предност, наместо едноставно кон оние што предизвикуваат најголема возбуда.
ВИ останува една од најголемите можности, но мислам дека интересниот пресврт е во преминот од компании што развиваат ВИ технологија кон компании што ја користат за суштински да ја променат економиката на одредена индустрија. Особено ме интересираат вертикалната ВИ, индустриската автоматизација, B2B SaaS решенијата, сајбер-безбедноста, здравствената инфраструктура и бизнисите што решаваат скапи и долготрајни проблеми во традиционалните сектори.
Гледам и значителни можности кај компаниите што можат да ја зголемат конкурентноста на европските индустрии, особено во енергетиката, производството и критичната инфраструктура. За мене, некои од најдобрите инвестициски можности се на пазари што не се особено популарни во моментот, но имаат огромни неефикасности и простор за иновации.
Најважно е дали компанијата решава реален проблем, создава мерлива вредност и гради конкурентска предност што ќе биде тешко да се копира.
Поголеми инвестиции во помал број стартапи или помали чекови распределени на поширок круг компании?
Мислам дека одговорот зависи од фазата на инвестирање, но мојот пристап е да се диверзифицира во раните фази, а капиталот да се концентрира како што расте довербата во одредена компанија.
Во најраните фази има смисла да се инвестира во различни основачи, сектори и идеи, бидејќи дури и искусните инвеститори не можат постојано да предвидат кои компании ќе станат исклучителни.
Кога компаниите ќе покажат способност за реализација, побарувачка од клиенти и потенцијал за раст, верувам во зголемување на инвестициите во оние со најдобри резултати. Една од најголемите грешки што ги прават инвеститорите е тоа што се однесуваат подеднакво кон сите компании во своето портфолио. Некои бизниси покажуваат потенцијал да станат лидери на пазарот и заслужуваат дополнителен капитал, додека други можеби не оправдуваат понатамошни инвестиции.
Истовремено, довербата мора да биде поткрепена со докази. Попрво би ја зголемила инвестицијата во компанија што постојано испорачува резултати отколку да продолжам да финансирам бизнис само затоа што верував во неговата првична визија. За мене, успешното инвестирање зависи подеднакво од способноста да се препознае кога треба да се зголеми вложувањето и одлуката за самата почетна инвестиција.
Што повеќе ги движи валуациите во 2026 година: реалната пазарна привлечност, возбудата околу ВИ или здравата економија на бизнисот?
Возбудата околу ВИ сè уште може да привлече внимание и да придонесе за повисоки вреднувања, особено во конкурентни инвестициски рунди. Но, за мене, реалната пазарна привлечност и здравата економија на бизнисот имаат многу поголема тежина.
Сакам да видам клиенти кои се подготвени да платат, кои остануваат и кои навистина гледаат вредност во производот. Здравите економски показатели ми покажуваат дали таа побарувачка може да се претвори во одржлив бизнис што може да расте.
Квалитетот на лидерството е подеднакво важен за мене и на него посветувам особено внимание при проценката на една инвестиција. Добар производ или атрактивен пазар можат да ја однесат компанијата само до одредена точка. Квалитетот на менаџерскиот тим често одредува дали бизнисот ќе успее раниот потенцијал да го претвори во долгорочен успех.
Барам основачи со јасна визија, кои го познаваат својот бизнис до најситен детаљ, носат тешки одлуки кога е потребно и знаат како да изградат и водат силни тимови. Пазарите се менуваат, технологијата се развива, а стратегиите мора да се приспособуваат. Способноста да се управува со тие промени е она што ги разликува исклучителните основачи од останатите.
На крајот, вреднувањата треба да одразуваат повеќе од моменталните резултати или возбудата на пазарот. Најголема вредност им давам на бизнисите со докажана побарувачка, здрава економија и лидерски тимови способни да обезбедат одржлив раст.
Дискусија
Уште никој не искоментирал на темава, биди прв...