Со константното развивање и менување на работните позиции, дигиталните вештини стануваат клучни за постарите генерации, особено доколку и тие сакаат да останат релевантни во дигиталната ера. Gen Z генерацијата се обликува од дигиталната ера уште со самото раѓање и спремно можат да се справат со бројни предизвици. Но, и кај Gen X и бумерите постои растечка потреба за имање соодветни технички и интерперсонални вештини. Во спротивно, овие генерациите не би можеле да останат конкурентни на пазарот.
Дали знаете на која генерација припаѓате? Gen X, Boomer, Gen Z или Millennial?
Претпоставуваме дека често ги имате слушнато овие изрази, но не сте баш сигурни на која генерација вие припаѓате.– Gen X или Generation X се луѓето кои се родени од 1965 до 1980
– Boomers или бумери се луѓе кои се родени пред џен екс, односно во годините помеѓу 1946 до 1964
– Gen Z или Generation Z, од друга страна, се сите оние кои се родени некаде помеѓу 1997 и 2012
Во случај да не припаѓате на ниедна од овие генерации, тоа би значело дека сте Мillennial и сте родени помеѓу 1981 и 1996 година
Но, дали оваа промена се случува со вистинско темпо? Како што технологијата продолжува да се развива, важно е да се запрашаме дали џен екс и бумерите го добиваат потребното образование, како и поддршката за ефективно доусовршување.
За да дознаеме повеќе за тоа колку е лесно или тешко за овие генерации да ги усвојат потребните вештини во Западен Балкан, IT Logs разговараше со д-р Олијана Сула од Универзитетот Александар Мојсиу во Драч, Албанија.
Преку неодамнешната презентација на Сула насловена: „Стратегии за доживотно учење на работното место преку дигитално образование за дигитални мигранти“, таа ги истакна предизвиците и можностите со кои се соочуваат џен екс и бумерите во регионот.
Во својата студија, таа ја нагласува важноста на приспособените програми за дигитално образование. Овие програми се фокусираат и на техничките и на коминикациските вештини, помагајќи им на постарите генерации понепречено да се интегрираат во дигиталното работно место.
Како ги дефинирате „дигиталните мигранти“ и зошто е важно оваа група да развие технички и меки дигитални вештини?
Олијана Сула: За време на мојот докторат, присуствував на еден настан на EuroDig во Талин, некаде пред околу седум години. За време на една сесија, имаше дискусија за „дигитални мигранти“. Ова не се луѓе со дигитални вештини, туку оние кои, бидејќи не пораснале во дигитална средина, сега ја вршат таа транзиција и преминуваат во дигиталниот свет.
Оваа промена е особено забележлива во различни професии. На пример, во образованието, видовме наставници на кои им недостигаше ИКТ позадина и мака-мачеа да ја интегрираат технологијата во училницата. Слично на тоа, приспособувањето на овие промени беше значаен предизвик за многу бумери кои беа под силно влијание на дигитализацијата.
Кои се некои од најзначајните предизвици со кои се соочуваат Gen X и Boomers и дали видовте разлика помеѓу двете генерации?
Не ги гледам истите предизвици за генерацијата X. Оние кои се родени помеѓу доцните 1970-ти и раните 1980-ти, како некој роден во 1980 година, кој сега има 44 години, доживеале дигитализација во текот на нивниот живот и кариера. Ова го направи моето истражување особено интригантно. Иако моето истражување е во тек и ми недостасува техничка позадина, јас сум фокусирана на разбирање на патиштата и потребите на овие поединци, а не на техничките аспекти.
На пример, кога го започнав моето истражување за Generation X и Boomers, првично развив прашалник за вештини за вештачка интелигенција што вклучуваше многу технички термини – како MPL и други специјализирани концепти. Повратните информации што ги добив, дури и од оние во академската средина, беше дека прашалникот е премногу технички. Ова ја истакна потребата за попристапен пристап за разбирање на дигиталните вештини и предизвици.
Според вас, како меките дигитални вештини ги надополнуваат техничките вештини на современото работно место?
Решив да го продолжам ова истражување бидејќи верувам дека концептот на дигитални вештини станува малку застарен. Написите што ги прочитав укажуваат дека алатките за вештачка интелигенција, како ChatGPT и други апликации, стануваат сè повеќе користени од луѓе родени пред 1980 година, вклучително и Baby Boomers. Овие алатки нудат брзи решенија за проблеми кои би можеле да бидат предизвик за самостојно решавање. Мојот фокус отсекогаш бил на меките, интерперсонални вештини. Наместо само техничка експертиза, важно е разбирање на видовите вештини што им се потребни на луѓето.
Почетната фаза од моето истражување вклучуваше пилот прашалник дизајниран да ги идентификува празнините во вештините по пол, сектор и модели на употреба. Прашалникот беше првенствено дистрибуиран во Албанија. Сепак, академското објавување бара силни променливи и обемни податоци. Затоа, соработував со професор од Универзитетот во Лион. Од таму произлегоа вредни сознанија за тоа како луѓето учат и развиваат вештини.
Решивме да се фокусираме на образовниот сектор, каде што има значителна возрасна разлика меѓу наставниците. Мажите се пензионираат на 65 години, а жените имаат флексибилни опции за пензионирање поради моменталниот недостиг на наставници. Би било корисно да се спроведе регионална студија за да се разберат специфичните потреби на едукаторите. Иако алатките за вештачка интелигенција како ChatGPT може да се чини дека сугерираат дека традиционалните наставни улоги се намалуваат, од клучно значење е да се процени што навистина им е потребно на наставниците и како можеме ефективно да им ги обезбедиме потребните вештини преку целни информативни сесии наместо долги програми за обука.
Како може едукаторите да користат алатки за вештачка интелигенција без да ги загрозат вештините за критичко размислување кај учениците?
Забележав дека вештачката интелигенција сè уште е релативно недоволно истражена тема во училиштата, особено кај постарите генерации. И покрај моите бројни години работа со образовните институции, се чини дека има недостаток на свест за вештачката интелигенција кај многу едукатори и студенти. Додека помладите студенти можеби се повеќе запознаени со алатките за вештачка интелигенција, постарите генерации често ги сметаат за непознати или изненадувачки.
Generation X и Baby Boomers особено ја ценат брзината и ефикасноста што произлегува од ВИ алатките. Оние кои имаат основно разбирање за вештачката интелигенција сметаат дека алатките се особено корисни за задачи како што се структурирање презентации или стекнување сознанија. Алатките за вештачка интелигенција, иако не се замена за академската работа, нудат значителна заштеда на време. Тоа што се и лесни за користење, само додава поголема вредност за постарите корисници.
Сепак, постои и загриженост за рамнотежата помеѓу користењето на вештачката интелигенција и одржувањето на интелектуалниот ангажман на студентите. Во академската заедница, на пример, важно е да се осигура дека додека алатките за вештачка интелигенција можат да помогнат во структурирањето и презентирањето на информациите, тие не го заменуваат критичкото размислување и интелектуалниот напор што студентите треба да го вложат. Дури и во технолошки понапредните земји, овие предизвици се распространети. На пример, регионалните состаноци со земји како Грција откриваат дека и покрај разликите во технолошкиот напредок, слични прашања опстојуваат преку границите.
Во однос на приватниот сектор, какви стратегии им препорачувате на компаниите за да се олесни преквалификацијата на нивната работна сила?
Предизвикот во нашиот регион, особено во приватниот сектор, е неподготвеноста да се инвестира во усовршување на постарите кандидати за работа. Тешко е да се замисли дека многу компании овде ќе почнат да даваа приоритет на таквите инвестиции.
Додека компаниите се обврзани да ги вклучуваат сите возрасни групи, без предрасуди и дискриминација, нивните програми за обука често се фокусираат првенствено на помладите вработени. Во секторите како банкарството или сметководството, каде што се користи специјализиран софтвер, фокусот на вештачката интелигенција и дигиталните вештини е сè уште ограничен.
За значајни промени, јавниот сектор треба да го преземе водството. Подобрувањето на националните стратегии за конкретно решавање на дигиталните вештини и усовршувањето за сите возрасни групи би бил прв витален чекор. Во моментов, нашите национални стратегии за вработување немаат конкретни директиви за дигитализација и развој на вештини.
Вештачката интелигенција не е само иден тренд – таа е дел од сегашноста. За да се остане релевантен, секој треба да ја прифати вештачка интелигенција и да научи ефикасно да користи.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
Добивај известувања
Најава
0 Коментари
Најнови
