Само неколку години по појавата на генеративната вештачка интелигенција, се појавуваат првите сигнали дека токму младите дипломци би можеле да бидат меѓу најпогодените категории на пазарот на трудот.
Иако е прерано категорично да се тврди дека ВИ е главниот виновник за зголемената невработеност кај младите, сѐ поголем број истражувања покажуваат дека технологијата веќе ги менува правилата на играта за влезните позиции. Она што некогаш беше работа за практиканти, јуниор програмери, маркетинг асистенти или аналитичари, денес сѐ почесто може да биде завршено од ВИ алатки за неколку минути.
Бројот на огласи за типични почетни канцелариски позиции во САД е намален за околу 15 проценти, додека бројот на апликации по оглас е зголемен за речиси 30 проценти. Ова создава значително поконкурентен пазар за дипломците кои првпат бараат работа.
Во меѓувреме, инвестициската компанија SignalFire утврди дека најголемите технолошки компании во 2024 година вработиле околу 25 проценти помалку нови дипломци во споредба со претходната година, додека истовремено ја зголемиле побарувачката за поискусни инженери. Овој тренд отвора прашање дали ВИ веќе ги заменува задачите кои традиционално им припаѓаа на почетниците.
ВИ ги менува првите чекори
Повеќето експерти предупредуваат дека ситуацијата не треба да се поедноставува. Пазарот на трудот сè уште е под влијание на високите каматни стапки, намалените инвестиции по постпандемискиот бум и генералното забавување на технолошкиот сектор. Сепак, ВИ дополнително го забрзува трендот на намалување на потребата од одредени почетни позиции.
Стапката на невработеност кај високообразованите млади расте токму во професиите кои се најизложени на автоматизација со генеративна ВИ, како што се софтверскиот развој, архитектурата и одредени инженерски дисциплини.
Дополнително, академско истражување кое анализира милиони професионални профили покажува дека дипломците по 2021 година значително поретко започнуваат кариера во професии кои се високо изложени на ВИ отколку генерациите пред нив. Истражувачите сепак нагласуваат дека причините не можат целосно да му се припишат на ChatGPT, бидејќи дел од промените започнале уште пред неговото појавување.
Промените не се гледаат само во бројот на огласи, туку и во тоа што компаниите очекуваат од кандидатите. Дури 76 проценти од работодавачите велат дека вработуваат ист или помал број почетници отколку претходно. Речиси половина од нив директно ја наведуваат вештачката интелигенција како една од причините за оваа промена. Во истото истражување, само 30 проценти од дипломците успеале да најдат работа поврзана со нивната диплома, а речиси половина признаваат дека не се чувствуваат доволно подготвени за првото работно место.
Работодавачите сѐ повеќе бараат кандидати кои знаат да работат заедно со ВИ, наместо само да ги поседуваат традиционалните технички знаења. Интересно е што ВИ не влијае еднакво врз сите области.
Универзитетите ќе мора да се приспособат
Најголема изложеност на автоматизација имаат програмерите и дел од ИТ професиите, каде што ВИ веќе може да изврши значителен дел од рутинските задачи. Од друга страна, професиите кои бараат човечка интеракција, советување, психологија, социјална работа или дизајн засега остануваат значително поотпорни.
Тоа не значи дека овие професии нема да користат ВИ, туку дека технологијата таму повеќе функционира како асистент отколку како замена.
Пазарот испраќа јасна порака и до образовните институции. Компаниите сѐ помалку бараат дипломци кои само го совладале наставниот материјал, а сѐ повеќе кандидати кои знаат критички да размислуваат, да работат со ВИ алатки, да анализираат информации и брзо да учат нови технологии.
Истражувањата покажуваат дека голем дел од дипломците чувствуваат дека факултетите не ги подготвиле доволно за современиот пазар на труд, особено кога станува збор за практична примена на AI во секојдневната работа. Иако драматичните наслови често сугерираат дека ВИ ќе ги замени младите работници, реалноста е покомплексна.
Во моментов нема цврсти докази дека вештачката интелигенција масовно ги елиминира работните места за дипломци. Но, постојат сѐ повеќе показатели дека компаниите го преиспитуваат начинот на кој ги градат своите тимови. Наместо голем број почетници кои учат преку рутински задачи, дел од тие активности веќе ги презема ВИ, додека од младите професионалци се очекува побрзо да достигнат повисоко ниво на продуктивност.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
