Креаторот на ChatGPT, OpenAI, се подготвува за едно од најголемите јавни дебија во историјата на технолошката индустрија, со планирано иницијално јавно понудување (IPO) за четвртиот квартал од 2026 година. Компанијата, која моментално е проценета на 500 милијарди долари, има за цел проценка од до 1 трилион долари, што би ја направило една од највредните јавно тргувани фирми веднаш по излегувањето на берза.
Anthropic може да стигне прва на Wall Street
Додека OpenAI прави конкретни чекори кон јавното листање, нејзиниот главен конкурент Anthropic, исто така се подготвува за сопствено IPO, а според некои анализи може да стигне до берзата пред OpenAI. Anthropic веќе ја ангажирала правната фирма Wilson Sonsini за подготовка на IPO и е во прелиминарни разговори со инвестициски банки.
Според извештајот на Financial Times, Anthropic цели кон јавно листање веќе во 2026 година, иако некои инсајдери сметаат дека таков потег без временски рамка е малку веројатен. Компанијата неодамна потпиша договор за финансирање од 10 милијарди долари со проценка од 350 милијарди долари, предводено од Coatue и сингапурскиот суверен фонд GIC.
Извор: Bloomberg
Експлозивен раст и финансиски предизвици
OpenAI бележи импресивен финансиски раст. Сем Алтман објави дека компанијата ќе ја заврши 2025 година со приходи од 20 милијарди долари, со планови за раст до стотици милијарди годишно до 2030 година. Од почетокот на 2025, месечните активни корисници на ChatGPT порасле на над 1 милијарда корисници глобално.
Сепак, компанијата се соочува со значителни финансиски предизвици. Високите трошоци за инфраструктура и истражување резултираат со континуирани загуби, што претставува забележителен ризик додека компанијата се движи кон јавниот пазар. Постојаната потреба од капитал ја принудила компанијата да премине кон “capped-profit” структура и да зависи од партнери како Microsoft и Nvidia.
Microsoft како главен акционер
Microsoft останува најголем акционер на OpenAI, со 27% удел во новоорганизираната профитна структура. Под договорот за поделба на профит, Microsoft зема 75% од профитите на OpenAI додека не ги врати своите инвестиции од 13 милијарди долари, потоа нејзиниот удел паѓа на 49%. Ова практично ја прави Microsoft главна јавна алатка за индиректно инвестирање во OpenAI.
Anthropic со забрзан раст и фокус на безбедност
Anthropic, основана во 2021 година од поранешни извршни членови на OpenAI, вклучувајќи ги CEO Дарио Амодеи и неговата сестра Даниела Амодеи, бележи експлозивен финансиски раст. Приходната стапка на компанијата скокна од околу 1 милијарда долари на почетокот на 2025 година на преку 5 милијарди долари до август 2025 година.
Клучна разлика помеѓу двете компании е фокусот на Anthropic на AI безбедност и контролирано трошење. Компанијата се позиционира како “safety-first” алтернатива, што се покажа како конкурентна предност кај големите корпоративни клиенти. Околу 80% од приходите на Anthropic доаѓаат од корпоративни клиенти, што обезбедува постабилна основа за раст.
Трката за инвестиции и стратешки партнерства
Двете компании активно собираат средства во подготовка за јавните дебија. OpenAI е во разговори за прибирање до 100 милијарди долари со проценка од до 830 милијарди долари. Компанијата неодамна започна разговори со инвестициски банкари и ја засилува финансиската екипа, со извештаи дека Amazon планира да инвестира до 50 милијарди долари.
Anthropic од своја страна обезбеди значителни инвестиции од технолошките гиганти. Microsoft и Nvidia најавија планови да инвестираат до 5 милијарди и до 10 милијарди долари соодветно во ноември 2025 година. Компанијата исто така обезбеди 30 милијарди долари во обврски за Azure и Nvidia compute инфраструктура.
Импликации за пазарот и инвеститорите
Предвидените IPO на OpenAI и Anthropic ќе претставуваат важен тест за пазарот на вештачка интелигенција. Според професорот за IPO од Универзитетот на Флорида, Џеј Ритер, ретки се компаниите што собрале повеќе од 20 милијарди долари во IPO, но OpenAI и SpaceX можеби ќе собираат далеку повеќе.
Според платформата за обложување Kalshi, Anthropic има 72% шанси да излезе на берза пред OpenAI, што ги прави нејзините движења уште поинтересни за следење. Според аналитичарите, успешното IPO на Anthropic би можело да валидира целиот растечки наратив за AI инфраструктура и да предизвика повторна проценка на секторот.
Влијание на регулаторната клима
Забрзаното движење кон IPO делумно е овозможено со промена во федералната регулаторна политика по изборите во 2024 година во САД. Под раководството на новиот претседател на FTC Ендру Фергусон и DOJ Антитраст шефот Гејл Слејтер, агресивниот “Neo-Brandeisian” пристап од раните 2020-ти беше заменет со враќање на стандардот за благосостојба на потрошувачите.
Оваа промена практично даде “зелено светло” на масивни компании кои претходно се двоумеа да поднесат пријава за IPO од страв дека транспарентноста на проспектот би предизвикала антимонополски тужби.
Што следува за 2026 година?
Експертите проектираат дека 2026 година ќе биде рекордна за технолошки IPO. Покрај OpenAI и Anthropic, други големи приватни компании како Databricks (проценета на 134 милијарди долари) и Canva (42 милијарди долари) исто така разгледуваат јавни дебија.
Важното прашање останува дали јавниот пазар ќе биде подготвен да плати толку високи проценки. Според Ана Ратбун, основачка и CEO на Grenadilla Advisory, движењето на цената на акциите по IPO ќе биде клучен тест за тоа што јавниот пазар навистина мисли за приватните пазарни проценки.
Оваа трка до берзата помеѓу OpenAI и Anthropic не е само корпоративна конкуренција, туку претставува критичен момент за целата индустрија на вештачка интелигенција кој ќе покаже дали пазарот е подготвен да поддржи експоненцијален раст со долгорочна профитабилност.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
