Питер Сунде: „Јас отидов во затвор за мојата кауза. Што направи ти?“

во Статии

(Овој пост е првично објавен во Wired, и е преведен на македонски јазик со дозвола од Питер Сунде, ко-основачот на Pirate Bay и Flattr. Г. Сунде беше неодамна ослободен од шведски затвор во кој помина шест месеци поради прекршување на авторски права.)
_______________________________________________________________________________________________

Има неколку големи моменти во животот кога вистински ќе се возбудиш. Кога ќе завршиш средно. Првиот бакнеж. Кога ќе ја напишеш првата книга, ќе го објавиш првиот научен труд. Кога тој што го љубиш ќе почине. Кога ќе го добиеш првиот клиент во твоето кафуле. Некои од нив можеби изгледаат мали и тривијални споредено со другите, но за тебе тие се огромни настани кои ти го менуваат животот.

Денес го имам истото тоа чувство. Чувство дека стигнаме до одредена критична маса. Критична маса што е загрижена за сегашната состојба на Интернетот, или подобро, со сегашната состојба на контролирање на Интернетот и со тоа и светот. Критична маса што конечно разбира дека ние сме на пат да ја пренесеме демократијата без наше вклучување. The Pirate Bay сега е изгасен. Тоа влезе во свеста на луѓето дека утре, нивното омилено ТВ шоу ќе мора да го симнат од друго место. Тие решија дека ова е почеток на одронувањето. Нивното разбирање е дека ова значи дека алтернативната содржина можеби ќе биде тешко да се најде, или воопшто. Дека „ланголерите“ доаѓаат по нас побрзо одошто очекувавме. Дека оваа работа, дека го централизираме Интернетот, дека имаме само неколку централизирани сервиси, често во сопственост на компании од една земја, земја на која не и е гајле за границите кога се работи за сопствената заштита, не е добра работа. Започна да се формира движење. Движење кои оди против ова. И утре, кога ќе се разбудите, ќе стигне точка на кулминација со голема група, можеби и милион луѓе, кои ќе ги видат групите „Престанете да го уништувате Интернетот“ или „Дајте ни го нашиот Pirate Bay назад“ на Facebook. И тие ќе кликнат Like и ќе се чувствуваат горди. Тие конечно успеаја. Тие спречија да се уништи Интернетот.

[youtube]eTOKXCEwo_8[/youtube]

Искрено, моето чувство за кулминација е тука. Тоа е чувство дека блиску до 100 отсто од интернет заедницата си мисли „тоа не е мојот проблем, некој друг ќе го поправи“. Но, не е само оваа актуелна случка со Pirate Bay што ми го дава ова видување. Ова се очекуваше веќе некое време. Останаа само уште неколку активисти кои всушност прават нешто. Ние немаме многу пари, стануваме постари и стануваме мрзливи. Се обидуваме да работиме паметно додека ги водиме фамилијарните животи, ги менаџираме животите со дечкото или девојката, размислуваме за кариери. Многу од најдобрите активисти завршуваат да работат фултајм на проекти за организации како EFF, што можат да понудат финансии. Заедницата ги спонзорира организациите, и со тоа заедницата се чувствува дека ако продолжат да го прават тоа, овие големи луѓе ќе го поправат проблемот.

Ја спречивме ACTA. Ја спречивме SOPA, PIPA. Работиме на крајот на TTIP. Имаме луѓе во Парламентот. Бидејќи тоа е начинот како работиме сега. Интернетот стана мејнстрим. Не може само да трчаме наоколу како диви активисти да работиме што сакаме. Треба да направиме како што е редот. Треба да ги слушнеме другите луѓе. Го нема Дивиот Запад веќе. Затоа чекаме во ред. Дискутираме. Во меѓувреме, нашите противници стануваат поголеми и појаки. Тие веќе потплатиле некој стар политичар и затоа пистата за нив беше пократка да полетаат. Ние играме на нивниот домашен терен. И ние навистина сакаме храна на нашата маса, и навистина правивме повеќе од било кој друг.

Истовремено, веќе имаше неколку ACTA/SOPA/PIPA/TTIP договори за кои никогаш не дознавме. Ако спречиме еден, три поминуваат без да ги забележиме. Ние се уште се бориме за задржување на податоците, иако победивме во Европски суд на правда. Ова е приказна која нема крај.

Си имаме свои сопствени ѕвезди. Го имавме Wikileaks. Го имавме Едвард Сноуден. Го имавме Бредли Менинг. Го имавме Арон Шварц. Некои се мртви, некои се во затвор доживотно. Некои се кријат – уплашени за својот живот. Тоа што луѓето откриваат, што луѓето се борат, се големи каузи. Слобода на информацијата. Слобода. Демократија. Транспарентност на владата и фер судство. Работите што ги земаме здраво за готово, што се основата за модерно и безбедно општество. Зборуваме за ова многу. Револтирани сме. Плачеме, врискаме. Понекогаш протестираме. Ги имаме нашите испринтани маички. Имаме наши симболи. Имаме наши маски, наши конференции. Наши дебати. Привлекуваме внимание. Им се допаѓаме на луѓето. Нашите противници се стари дебели копилиња и предавнички курви. Тие се најчесто богати луѓе од Соединетите Американски Држави. Тие се корумпирани. Тие се лесни да ги мразиме. Тие се како од старите добри Холивудски филмови. Оние типови на филмови кои луѓето сакаат да прават пари од нив за да ни се спротистават.

Но, филмовите не научија дека добрите луѓе победуваат на крај. И знаеме кои се тие добри луѓе. Знаеме дека имаме свои сопствени права. Знаеме дека сме заштитени со закон. Исто така разбираме дека законот не може да не заштити ако лошите дојдат по нас. Нo ние не направивме ништо лошо, затоа ние не сме загрижени.

[youtube]-jDsYuCdDLk[/youtube]

Новинарите ме контактираат секој ден. Повеќето од нив се интелигентни, добро образование и професионалци со вештини. Тие се заштитени бидејќи се од медиумите. Тие можат да ги заштитат своите извори со закон, во повеќето земји. Тие ги прочитаа сите документи од Манинг. Тие ги прочитаа сите документи од Сноуден. Тие знаат за прислушувањето на NSA. Но, во позадина на нивните умови, тие се исто така добрите момци. И ова PGP работа е толку многу малтретирање. И Gmail е исто така лесен за користење, и работи насекаде. И тие никогаш немале проблем со ништо претходно. И тие не сакаат за завршат како Глен Гринвалд, параноични. (г.Гринвалд е новинарот кој ги објави документите за NSA, од Eдвард Сноуден)

Не ме викаат на журки веќе. Не затоа што сум досаден – напротив – јас обично сум забавен гостин со луди приказни, јас сум оној чуден мајмун и кловн што раскажува неверојатни случки од вистинскиот живот низ кои сум поминал. Ја имам запознаено претседателката на Бразил, сум бил во затвор со убијци и дилери на дрога. Но, навистина е проблем што не сум на Facebook, па кога некој ќе закаже настан, тие очекуваат дека некој ќе ме повика. И секој очекува дека некој друг ќе го направи тоа. Тие мислат дека сум параноичен и затоа не сум на Facebook.

Често сум изнервиран од некои мои колеги. Тие се толку тешки за да допреш до нив. Повеќето од нив немаат телефони. Мора да одредиме време и место за да се најдеме преку екриптиран чет бидејќи не сакаме да бидеме следени. Ако тие бидат задржани, јас нема да знам. Неколку пати сум чекал по 6-7 саати бидејќи воз/брод/автомобил имале проблем. Кои мислите дека се тие, што се обидуваат да останат анонимни? Не сакам да завршам како нив, тие се толку ебано параноични. Претпоставувам дека мојот телефон не се прислушува. Не сум интересен. Само затоа што знам многу луѓе што можат да бидат интересни за некои влади не значи дека тие имаат судски налог за да ме прислушуваат.

Последните денови прочитав еден куп коментари на толку-многу постови поврзани со фактот што реков дека конечно треба да го затворат The Pirate Bay, за да може да се појави нешто ново. Нешто ново и свежо. Толку многу од коментарите се лудо проникливи. За колку сум мрзлив што не правам ништо, наместо да хејтам колку лош станал Pirate Bay. Дека треба да отворам нов сајт, наместо да дозволам ТPB да се затвори. Дека сакаат нивните пакети, што ми ги пратија кога бев во затвор за својот активизам, да им бидат вратени. Бидејќи јас не го враќам Pirate Bay. Претпоставам дека овие дечки-што-добро-спелуват (да, сите тие се машки) се други активисти што помагаат да се одржи отворена и слободна заедница. Ако да, тогаш мора да сум грешка дека ние сме малку на број – очигледно ги има десетици илјади кои работат важни работи што јас треба да ги ценам.

Моето чувство за некои сфаќања што ти го променуваат животот можеби не се ништо повеќе од хетање од лигави, мрзливи и наивни делови од нашата интернет заедница. Можеби ги користам овие термини само за да ги изнервирам луѓето уште малку. Но, еј. Јас отидов во затвор за мојата кауза, и твоето ТВ шоу. Што направи ти? Ти сакаш да ти ја вратам таа копија од Орвеловата „1984-та“? Ќе земам една од 25-те копии што ги добив во затвор и ќе ти вратам една. Можеби ти ќе ја прочиташ наместо да ја праќаш на некој да го направи тоа за тебе.

Добивај известувања
Извести ме за
guest
8 Коментари
Најнови
Најстари Со највеќе гласови
Inline Feedbacks
View all comments
Fidancho
Fidancho
6 years ago

Да да голема кауза, одржување на платформа за крадење на интелектуална сопственост и профитирање од то преку еден куп реклами… абе бел витез.. само 3то светски исфрустрирани губитници подржуваат вакви криминалци и левичарски шарлатани.

Виктор Дано
6 years ago
Reply to  Fidancho

Aјдеее… 3то светски итн итн. Олабави со навредите, те прават да изгледаш како да се трудиш премногу, и искрено не те сфаќам сериозно.

Но… не можев да не прашам? Која ти е омилената серија и од каде ја симнуваш? :)

Fidancho
Fidancho
6 years ago

Да јас пиратирам, се срамам од тоа и првиот момент кога ќе можам да си дозволам ќе купам се пиратско што користам (софтвер генерално). Можам да барам причини за морално да го оправдам то како на пример низок стандард, ама не нема никакво морално оправдување оти то ќе ме напрај лицемер како овие левичарски паразити со чудно наштиман морален компас.

Пиратирањето е крадење и прави штета врз тие шо креираат содржина и дигитални продукти. И јас бев надркан горд пират се дури не почнав да работам и да продавам софтвер и видов како е на другата страна од оградата. Како ти ќе изреагираш ако земам сега и ви ја ископирам WordPress темава и почнам да ја споделвам сегде и да профитирам од реклами а? Ако пиратирањето е "копирање" шо не почниш да штампаш пари? па не ги крадиш ги КОПИРАШ. Ако мислиш дека филмовите од денешницата не чинат не ги ГЛЕДАЈ, ако мислиш дека Микрософт не заслужва да му платиш за ОСот, користи Линукс, само немој да бидиш лицемер тоа го мразам.

Виктор Дано
6 years ago
Reply to  Fidancho

Проблемот е кога „првиот момент кога ќе можам да си дозволам“ се претвара во „чудно наштиман морален компас“.

Но, барем имаше процентуално помалку навреди во текстот. :) Но, да не би сакал некој да ми го краде трудот, ниту пак застанав во одбрана на пиратите, туку во одбрана на комуникација без арогантни навреди. Гајле ми е за пиратите, но ми е гајле за начинот како се продава содржина. Ти текнува кога Стив Џобс сакаше да продава една песна по 99 центи наместо цели албуми од по 20 долари, како тогаш реагираа студијата. Го направија непријател број 1. Денес се покажа дека тоа е успешен модел и помалку ти крадат од џеб за нешто што не вреди, пример останатите 9 песни од 10 на албумот. Исто треба да се направи и со филмската индустрија и ТВ шоута, и севкупно со авторските права, вклучувајќи и текстови. Авторските права треба да се почитуваат, но треба да се најде и начин како една информација да може да допре до сите, наместо да се цеди за секој можен денар. Има попаметни бизнис модели од правење пари на глупави ограничувања. Има истражувања кои покажаа дека пиратите од земјите каде не се емитува едно шоу всушност му помагаат на тоа шоу да стане попопуларни (читај, прави повеќе пари).

Fidancho
Fidancho
6 years ago

Забележав дека се контрадиктирам :) Ама пак јас сум против лицемерито во оправдувањето на пиратирањето, ако утре ми тропнат на врата и ми шлепнат тужба јас ќе речам да во право сте и сам си сум виновен шо ќе ми ја земите куќата во замена за пиратирање на првата сезона на Supernatural.

Ај да бидеме реални, заборај ја МК за момент ништо од белиот свет не е апликативно кај нас, но 99% од западно европејците што пиратираат не го прават тоа во протест против моменталната ситуација со легалниот статус на авторските права, го прават тоа за да земат вредност без да платат за тоа и крај! Колку и да се либерализира системот за авторски права тие ПАК ќе пиратираат доколку им се дозволи тоа.

Ако сакаме да протестираме против моменталната ситуација во да речиме филмската индустрија, единствениот морален и ефективен начин е бојкот на производите кои ги гледаме како морално неприфатливи.

Кога ти ќе креираш вредност, ти си единствениот кој има право да ги постави условите според кои ќе се дистрибуира твојата вредност. Се додека јас сум јасно информиран за твоите услови јас можам да ги прифатам или одбијам тие услови, но ако ја украдам твојата вредност јас практично вршам насилство врз тебе и насилството не е во никој случај прифатливо безразлика дали се врши врз мал фриленсер или огромен конгломерат.

Виктор Дано
6 years ago
Reply to  Fidancho

Се согласувам комплетно. Посебно со делот „Кога ти ќе креираш вредност, ти си единствениот кој има право да ги постави условите според кои ќе се дистрибуира твојата вредност“.

Текстот на Сунде е искрено тука да отвори дебата во Македонија која како што велиш е далеку од западните вредности, и сите тука мислат дека некој друг (како Pirate Bay и други) ќе им дадат бесплатни работи. Научени сме на бесплатно, и можеби Сунде е во право што вели „што си направил ти?“. Неговото идење во затвор можеби е оправдано или не, но тоа е ирелевантно. Тоа што ни се допадна е што предизвика луѓе да подразмислат дали нивните желби да ги изгледаат сите можни серии едноставно се нивен проблем кој што самите треба да го решат. Не мора да се однесува само на пиратеријата, иако Сунде и Pirate Bay се јасна асоцијација, сепак тоа „некој друг ќе направи за мене“ е менталитет кој може да се најде во куп други ситуации.

титан
титан
6 years ago

"ги спонзорира организациите", "Европскиот суд на правдата". Имате еден куп правописни грешки во текстот.

Титан
Титан
6 years ago

"В затвор", а не "во затвор". Поздрав