Во анкета спроведена од Gallup во 16 земји, медијаната на млади што користеле вештачка интелигенција како друштво или пријател изнесува 33%. Истражувањата покажуваат дека разговорот со четбот може краткорочно да го ублажи чувството на осаменост. Што значи тоа за односите на младите со другите луѓе, сè уште е отворено прашање.
Четботот може да одговори во секое време, да му даде на корисникот простор да зборува за она што го мачи или да послужи за вежбање разговор што некој се двоуми да го започне. За дел од младите, ваквата употреба веќе е дел од нивниот социјален живот. Новото истражување на Галуп и Digital Wellness Lab при Бостонската детска болница, за кое пишува WIRED, покажува колку често се појавува таа улога и како е поврзана со осаменоста.
Што покажуваат бројките за генерацијата Z
Истражувачите анкетирале 15.925 млади на возраст од 15 до 22 години, од мај до август 2026 година. Во 14 земји анкетата била онлајн со примероци формирани без случаен избор, а во две земји била спроведена лице в лице со случајно избрани примероци. Македонија не е меѓу опфатените земји.
Бројката од 33% е медијана на националните резултати за тоа дали испитаниците користеле ВИ како друштво или пријател. Употребата за друштво е почеста кај оние што секојдневно користат ВИ за која било намена. Кај нив уделот е 50%, а кај неделните корисници е 35%. Анкетата ја мери пријавената употреба, па од овие бројки не може да се утврди колку млади развиле емоционална приврзаност кон четбот.
„Адолесценцијата е период во кој младите напредуваат преку дружење, па бараат различни можности за социјален контакт“, вели за WIRED Дејвид Бикам, директор за истражување во Digital Wellness Lab и коавтор на извештајот.
Зошто е полесно да му се довериш на четбот?
Во американска анкета на Common Sense Media од 2025 година, меѓу 1.060 тинејџери на возраст од 13 до 17 години, забавата и љубопитноста биле најчестите мотиви кај корисниците на четботови за друштво. Меѓу нив, 17% ја посочиле постојаната достапност, а 14% го ценеле тоа што можат да разговараат без да се чувствуваат осудувани.
Истата анкета дава и попрецизна слика за романтичната употреба. 8% од сите анкетирани тинејџери пријавиле романтични разговори или флерт со ВИ, додека 9% рекле дека ја користат како пријател или најдобар пријател. Испитаниците можеле да изберат повеќе одговори. Категоријата за романтична употреба опфаќа и флерт, па во неа може да спаѓа и еднократно експериментирање.
Разговорот со четбот може да биде проба пред некој да му се довери на пријател. Со време, постојаната достапност може да го направи четботот и првото место каде што корисникот бара утеха. Во романтична улога, четботот може да остави впечаток на блискост преку внимателно формулирани одговори. Во однос меѓу двајца луѓе, блискоста се гради и преку усогласување на различни потреби, поставување граници и решавање несогласувања.
Американската психолошка асоцијација (APA) предупредува дека адолесцентите „може да имаат тешкотии да ја разликуваат симулираната емпатија на четбот од вистинското човечко разбирање“. Асоцијацијата бара заштитни механизми кај производите што симулираат човечки односи и посочува дека се потребни истражувања што ќе ги следат младите подолг период.
Може ли четботот да ја ублажи осаменоста?
Во серија студии објавени во Journal of Consumer Research, Џулијан де Фрејтас и неговите колеги утврдиле дека разговорот со ВИ може привремено да ја намали осаменоста. Во еднонеделното следење, чувството на осаменост се намалувало непосредно по разговорот. Еден од факторите што го објаснуваат ефектот е тоа дали четботот им дава на корисниците „чувство дека се слушнати“, пишуваат авторите.
Галуп, пак, утврдил дека користењето ВИ за друштво е поврзано со поизразена осаменост и кога анализата ги зема предвид квалитетот на пријателствата и задоволството од времето поминато со други луѓе. Можно е младите што веќе се чувствуваат осамено почесто да посегнуваат по четбот. Можно е и начинот на кој го користат да влијае врз нивните односи. Анкетата не може да ја утврди насоката на таа врска.
Краткото олеснување по разговорот и осаменоста во секојдневието можат да постојат истовремено. Затоа, за да се разбере улогата на ВИ во животот на младите, вреди да се следи што се случува по разговорот. Дали четботот му помага на корисникот да се подготви за тежок разговор со близок човек или, со текот на времето, станува единственото место каде што го води тој разговор?
Одговорот бара податоци за тоа како се менуваат навиките и односите на истите млади со текот на времето.
Дискусија
Уште никој не искоментирал на темава, биди прв...