На 1 април 2026 година, од комплексот 39B во Центарот Кенеди на Флорида, ракетата Space Launch System (SLS) на NASA успешно го лансираше вселенското летало Orion со четири астронаути на бордот. Мисијата Artemis II ја означи првата мисија со екипаж во близина на Месечината по повеќе од половина век, односно по последната мисија Apollo 17 во 1972 година. Ова е клучен тест за идните слетувања на Месечината и долгорочни планови за истражување на вселената.
Историски контекст: Од Apollo до Artemis
Последниот пат кога луѓе стапиле на површината на Месечината било пред 54 години. Програмата Apollo заврши со голем успех, но потоа следуваа децении фокусирани главно на ниска орбита околу Земјата и Меѓународната вселенска станица. Сега, со програмата Artemis, NASA се враќа со амбициозен план: одржливо присуство на Месечината и подготовка за мисии кон Марс. Artemis II не е слетување, туку тест-лет за проверка на системите со екипаж пред следната фаза Artemis III, која треба да донесе првите жени и првиот човек од боја на Месечината.
Кој е екипажот на Artemis II?
Екипажот е составен од искусни астронаути со различни вештини и позадини:
- Командант Рид Вајсман од NASA, искусен астронаут со мисија на Меѓународната вселенска станица.
- Пилот Виктор Гловер од NASA, кој има искуство од долг престој на станицата.
- Мисиски специјалист Христина Кох од NASA, која држи рекорд за најдолг престој во вселената од жена.
- Мисиски специјалист Џереми Хансен од Канадската вселенска агенција (CSA), кој станува првиот Канаѓанец што ќе патува надвор од ниската орбита на Земјата.
Оваа меѓународна екипа ја симболизира соработката помеѓу NASA и партнерите како Канада. Астронаутите ќе поминат околу 10 дена во вселената, тестирајќи ги системите за животна поддршка, навигација и комуникација во длабока вселена.
Што точно ќе се случи во мисијата?
Artemis II е тест-лет со траење од околу 10 дена. По лансирањето со ракетата SLS, Orion се одвои од привремената криогенска пропулзивна фаза и влезе во орбита околу Земјата. Екипажот ќе изврши неколку маневри за подигнување на орбитата, а потоа ќе се упати кон Месечината. Леталото ќе помине блиску до Месечината, ќе ја заобиколи нејзината далечна страна и ќе се врати на Земјата со слетување во Тихиот Океан.
Главните цели се:
- Да се тестира Orion со човечки екипаж за прв пат.
- Да се проверат системите за животна поддршка, соларните панели и комуникацијата на големи растојанија.
- Да се соберат податоци за идни мисии со екипаж.
За разлика од Artemis I (неекипажна во 2022 година), сега се проверуваат сите системи во реални услови со астронаути.
Сè тече според план, со мали предизвици
Според најновите ажурирања од NASA, екипажот успешно заврши демонстрација на блиски операции (proximity operations), маневрирајќи околу одвоената пропулзивна фаза. Тие исто така решија мал технички проблем со тоалетот на Orion по што се појави предупредувачко светло. Екипажот и контролата во Хјустон брзо го отстранија проблемот и продолжуваат со план.
На 2 април наутро, астронаутите се подготвуваат за следниот чекор за подигнување на најниската точка од орбитата. По завршувањето на овие маневри, леталото ќе биде подготвено за транслунална инјекција и пат кон Месечината, кој се очекува околу 6 април.
Што значи ова за иднината?
Artemis II е само почеток. Успешното завршување ќе отвори пат за Artemis III (слетување), изградба на лунарна база и подоцнежни мисии кон Марс. Програмата вклучува и приватни партнери како SpaceX и Blue Origin, како и меѓународни агенции. Ова е чекор кон долгорочно човечко присуство на Месечината, научни откритија и можности за економија во вселената.
Иако мисијата е технички сложена, досегашните резултати покажуваат дека тимот на NASA е подготвен. Милиони луѓе низ светот го следеа преносот во живо, а оваа мисија веќе влева надеж дека човештвото повторно ќе стане мултипланетарна цивилизација.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
