Со најголемата електрична мрежа на планетата, Кина нуди евтина струја што ги прави дата-центрите за вештачка интелигенција (ВИ) не само профитабилни, туку и стратешка предност. Според Wall Street Journal, ваквиот геополитички потег би можел да ја промени глобалната ВИ трка. Додека САД се борат со дефицит на енергија, Кина инвестира милијарди во “cloud долини” на степите, привлекувајќи гиганти како Alibaba и Huawei.
Во моментов, Кина не само што поседува најголема електрична мрежа, туку и ја проширува со неверојатна брзина. Од 2010 до 2024 година, производството на електрична енергија во земјата пораснало повеќе отколку во остатокот од светот заедно. Лани, Кина генерирала повеќе од 8.500 терават-часови струја, што е двојно повеќе од САД. Оваа мрежа, управувана од државни гиганти како State Grid, вклучува илјадници ветерни турбини, соларни панели и хидроелектрани, создавајќи капацитет од 3.750 гигавати.
Оваа инфраструктура е клучна за ВИ, каде што тренингот на модели бара енергија колку мала земја. Според проценки на Goldman Sachs, до 2030 година Кина ќе има 400 GW резервен капацитет, што е трипати поголемо од глобалната побарувачка за дата-центри. “Електричната енергија е нашата конкурентска предност”, изјавува Лиу Лиехонг, шеф на Националната администрација за податоци на Кина, нагласувајќи дека оваа предност ќе ја забрза ВИ развојот.
Владата во Пекинг го координира сето ова преку стратешки планови. Од 2021 година, инвестициите во преносни линии достигнале над 50 милијарди долари, а Morgan Stanley предвидува вкупни 560 милијарди долари до 2030. Ова не е случајност: Кина сака да ја искористи западната енергија за источните AI потреби, креирајќи национална “облачна” мрежа до 2028 година.
Трансформацијата на внатрешна Монголија
Најјасен пример за оваа визија е внатрешна Монголија, регион што се претвора во центар за ВИ. Овде, на “степите на облаците”, илјадници ветерни турбини и соларни фарми се комбинираат со хидро проекти, создавајќи “долина на облаците”. Уланчаб и Хорингер се прогласени за центри во рамките на планот “Источни податоци, Западно пресметување”, привлекувајќи над 35 милијарди долари инвестиции во компјутерски капацитети од 2019 година.
Во овој регион, над 100 дата-центри работат 24/7, користејќи ја ладната клима за да ги намалат трошоците за ладење. Побарувачката за електрична енергија од дата-центри и ИТ услуги пораснала преку 700 отсто од 2019 до 2024 година. Компании како Apple, Alibaba, Huawei, XPeng и Centrin Data градат огромни објекти: еден центар на Alibaba бил пуштен во употреба за само 16 месеци, демонстрирајќи кинеска ефикасност.
Кинеската влада нуди брзи дозволи и земјиште, додека локалните власти го нарекуваат регионот “облачна долина на степите”. Резултатот? Кина сега троши 25 отсто од глобалната енергија за дата-центри, во споредба со 45 отсто за САД ( според WSJ ).
Што ја прави оваа енергија толку атрактивна? Цената. Некои кинески дата-центри плаќаат помалку од 3 центи по киловат-час преку долгорочни договори, што е половина од просекот во САД (7-9 центи во Северна Вирџинија). Субвенциите се клучни: од ноември 2025, дата-центрите што користат домашни чипови добиваат до 50 отсто попуст на сметките за струја, додава Benzinga.
Ова е директно поврзано со чиповите. Huawei, на пример, со својот CloudMatrix 384 систем нуди 66 отсто повеќе пресметувачка моќ од Nvidia’s флагман, но троши четири пати повеќе енергија. Субвенциите го прават ова исплатливо, помагајќи Кина да ги заобиколи американските санкции. “Ова е начин да се стимулира домашната полупроводничка индустрија”, велат аналитичари.
“Електронски дефицит” на Западот
Додека Кина гради, САД се соочуваат со криза. Дата-центрите би можеле да предизвикаат дефицит од 44 GW во следните три години, еквивалентно на капацитетот на Њујорк. Извршниот директор на Microsoft, Сатја Надела предупреди за недостиг на енергија за чипови, додека американскиот претседател Доналд Трамп вети дека ќе се спротивстави на кинеската експанзија.
Кина има 34 нуклеарни реактори во изградба и планира уште 200, плус најголемиот хидро проект во Тибет. Во САД, компаниите градат свои електрани, но бирократијата и дозволите го забавуваат процесот.
Не сè е идеално – кинеската мрежа има долг од 450 милијарди долари. Исто така, недостигот од врвни чипови претставува, иако субвенциите помагаат. Аналитичарот Цингјван Лин од Bernstein вели: “Во краток рок, чиповите се поголем проблем за Кина отколку енергијата за САД.”
До 2030, кинеските дата-центри би можеле да потрошат колку целата Франција. Оваа игра и дава предност на Кина во краток рок, но долгорочно зависи од иновациите во чипови. Кина со својата мрежа не само што ја забрзува ВИ, туку и ја менува геополитиката – и додека Западот бара решенија, Пекинг веќе гради.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
