Крај на приватноста на Instagram: Зошто Мета ја укина заштитата на приватните пораки и кому тоа му одговара

По години на промовирање на end-to-end енкрипцијата како иднина на приватното комуницирање, Мета тивко направи пресврт. Компанијата објави дека оваа заштита „повеќе нема да биде поддржана по 8 мај 2026 година”, а за разлика од WhatsApp, никогаш не ја направила опцијата стандардна за сите корисници на Instagram.

Вестта не беше соопштена преку прес-конференција или јавна кампања. Таа беше дискретно закопана на страница за поддршка на Instagram, а дури откако новинари ја забележаа и ја споделија на социјалните мрежи, компанијата даде официјален коментар.

Официјалното образложение: „Малку луѓе го користеа”

Портпаролот на Мета изјави дека „многу малку луѓе се одлучувале за шифрирани пораки, па затоа ја укинуваат оваа опција во наредните месеци” и додаде дека „секој кој сака да продолжи да комуницира шифрирано, може лесно да го направи тоа преку WhatsApp“.

Меѓутоа, критичарите укажуваат дека ваквото образложение е нечесно. Функцијата никогаш не беше вклучена стандардно, беше достапна само во одредени региони и беше скриена длабоко во поставките, па ниската употреба всушност е директна последица на самата Мета.

Таму каде што некогаш Цукерберг убедливо тврдеше дека шифрираните комуникации треба да бидат стандард, компанијата сега пишува за „секој кој сака шифрирани пораки” како да станува збор за маргинална група.

Што се случува по 8 мај?

По овој датум, Мета повторно ќе добие техничка можност да ги скенира содржините на корисничките пораки. Со тековниот систем со opt-in шифрирање, дури ни серверите на Мета не можат да ја видат содржината на пораките. Тоа се менува на 8 мај, со што повторно се отвора вратата за автоматска модерација на содржини, откривање на измами преку вештачка интелигенција и полесно постапување по барања на органите на прогон.

Покрај тоа, во декември 2025 година Мета изјави дека интеракциите со нејзините Meta AI алатки во приватни разговори може да се користат за таргетирано рекламирање. Со укинувањето на шифрирањето, оваа врата се отвора уште пошироко.

Регулаторен притисок или бизнис-интерес?

Индија побара од Мета да го тргне шифрирањето на WhatsApp, додека британскиот Закон за онлајн безбедност нареди шифрираните сервиси да скенираат и отстрануваат нелегална содржина. Промената влегува во сила на 8 мај 2026 година.

Временскиот распоред не е случаен. Американскиот „Take It Down Act”, кој бара платформите да отстранат одредена содржина во рок од 48 часа, стапува на сила на 19 мај 2026 година. End-to-end шифрирањето ги отежнува ваквите барања.

Историски преседан

Ова е прв пат некоја голема платформа да ги укине сопствените заштити за шифрирање, и тоа е вознемирувачки знак за иднината на приватните комуникации.

Во рок од две недели, две од најголемите платформи на светот, Meta и TikTok, сигнализираа дека завршиле со третирањето на приватноста како безусловно ветување. Заедно, овие потези укажуваат на тоа колку чини приватноста во пораките на социјалните мрежи.

Што можат да направат корисниците?

Пред 8 мај, корисниците треба да ја преземат историјата на шифрираните разговори преку: Поставки → Вашата активност → Преземи ги своите информации, а потоа да ги изберат засегнатите разговори. За приватна комуникација, препораката е преминување на Signal или WhatsApp.

Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.