Податоците од јануари 2026 покажуваат дека 90% од програмерите користат ВИ во секојдневната работа, но вистинската приказна е во моделите кои добиваат и губат пазар. Што се случува со довербата кај европските програмери и зошто еден агент на Anthropic ја разнишува стабилната хиерархија?
Ако 2024 беше годината на експериментирање со вештачка интелигенција, а 2025 годината на масовно прифаќање, тогаш 2026 е годината на консолидација и преструктуирање на пазарот. Најновите истражувања покажуваат дека ВИ веќе не е прашање на „дали”, туку на „која алатка, за која задача и со кој модел во позадина”.
Прифаќањето го прободе плафонот: 90%
Според најновата JetBrains AI Pulse студија спроведена во јануари 2026, 90% од програмерите редовно користеле барем една ВИ алатка на работа за програмирање и развојни задачи, што е јасен сигнал за висока употреба на ВИ во развојот на софтвер.
Извор: JetBrains
Ова е значаен скок во споредба со претходните студии. JetBrains State of Developer Ecosystem 2025, базирана на 24.534 програмери од 194 земји, покажа дека 85% од програмерите редовно користат ВИ алатки за програмирање и развој, а 62% се потпираат на барем еден ВИ coding assistant, агент или код едитор.
Само за споредба, Stack Overflow Developer Survey 2025 покажа дека 84% од испитаниците користат или планираат да користат ВИ алатки, што е скок од 76% во 2024 година. За шест месеци, бројката повторно се искачи за пет процентни поени.
Европската специфика: приватност пред брзина
Регионалните разлики во користењето на ВИ стануваат сè повпечатливи. Во Северна Америка, мејнстрим алатки како GitHub Copilot, JetBrains AI Assistant и Claude-базирани асистенти се вообичаени, поткрепени со робусен облак пристап и брза итерација на моделите. Европската употреба ги одразува посилните ограничувања за приватност и усогласеност и наклоност кон опции со транспарентност и локално процесирање.
Ова не е изненадување за оние кои го следат развојот на AI Act-от на ЕУ и GDPR компликациите. Европските програмери сè повеќе бараат алатки кои нудат локално процесирање, јасни политики за податоци и транспарентност за тоа како се користи нивниот код.
Истражувањата на Eurostat ја потврдуваат оваа динамика. Во 2025 година, 20% од европските претпријатија со 10 или повеќе вработени користеле ВИ технологии во своето работење, што е раст од 6,5 процентни поени во однос на 13,5% во 2024 година. Најголеми стапки имаат Данска со 42%, Финска со 37,8% и Шведска со 35%.
Пресврт во хиерархијата на моделите
Овде доаѓа најинтригантниот дел од приказната. Stack Overflow Developer Survey 2025 ги постави основните пропорции на пазарот: моделите кои ги користат најголемиот број програмери се GPT моделите на OpenAI со 81%, моделите Claude Sonnet со 43% и моделите Gemini Flash со 35%.
Но, она што јануарските податоци го покажуваат е драматично преструктуирање на пазарот, особено за Claude Code, наменската алатка за програмирање на Anthropic. Claude Code продолжува рапидно да расте во секој поглед. 57% од програмерите слушнале за Claude Code во јануари 2026, во споредба со 49 % во септември 2025 и 31% во април-јуни 2025. Дополнително, 18% моментално го користат на работа, што е 1,5 пати зголемување од септември 2025 и 6 пати зголемување од април-јуни 2025.
Со други зборови, во девет месеци, употребата на Claude Code се зголемила за 500%. Тоа е стапка на раст која ретко се гледа во зрел технолошки сегмент.
Во САД и Канада, користењето на Claude Code дури достигна 24% во јануари 2026. Исто така, има највисоки метрики за лојалност на производот на пазарот, со CSAT (задоволство) од 91% и NPS (веројатност за препорака) од 54 на скала од минус 100 до плус 100.
Аналитичарите на JetBrains го објаснуваат овој феномен прецизно: „Промената кон best-of-breed агенти покажува дека извонредноста на производот сега ги надминува екосистемските ограничувања. Кога самостојна алатка нуди јасна супериорност, таа ги прави интегрираните стекови застарени. Програмерите секогаш ќе мигрираат кон поединечните компоненти кои навистина ги даваат најдобрите резултати.”
Парадоксот на довербата останува
И покрај експлозивното прифаќање, фундаменталната тензија во индустријата не исчезнува. Прашантх Чандрасекар, главен извршен директор на Stack Overflow, изјави: „Растечкиот недостаток на доверба во ВИ алатките се истакна како клучна податочна точка во оваа годишна анкета, особено имајќи го предвид зголеменото темпо на раст и адопција на овие ВИ алатки. ВИ е моќна алатка, но има значајни ризици од дезинформации или може да биде нецелосна или ирелевантна.”
Бројките ја поткрепуваат оваа загриженост. Околу 75,3% од корисниците изјавиле дека не им веруваат на одговорите од ВИ, 61,7% имаат етички или безбедносни забелешки за кодот, а 61,3% сакаат целосно да го разберат својот код.
66% од програмерите велат дека се мачат со ВИ решенија кои се блиску, но на крај не го погодуваат суштинското решение, додека 45% велат дека дебагирањето на ВИ-генериран код одзема повеќе време отколку самото пишување.
Тоа е причината зошто најновата генерација на ВИ алатки се фокусира токму на тоа да даде точност и контекстуална свест, а не само на брзина.
IDE-а под опсада, но непобедени
Иако се појавуваат нови играчи, традиционалните развојни средини го држат тронот. Visual Studio Code и Visual Studio сè уште се рангирани како врвни IDE-а кои ги користат програмерите, но употребата расте за нови IDE-а со интегриран ВИ како Cursor со 18%, Claude Code со 10% и Windsurf со 5%.
Со јануарските 18% употреба на Claude Code, оваа алатка веќе ја надмина својата позиција од декември 2025. Доколку трендот продолжи, до средината на 2026 може да го видиме првиот сериозен предизвик за доминацијата на VS Code во последната деценија.
Што значи ова за регионот?
За македонската и регионалната ИТ заедница, овие податоци носат конкретни импликации. Прифаќањето и користењето на ВИ веќе не е конкурентска предност, туку основна оперативна потреба. Меѓу земјите членки на ЕУ, употребата на генеративните ВИ алатки е најраспространета во Данска со 48,4%, Естонија со 46,6′ отсто% и Малта со 46,5%, додека најниските стапки се забележани во Романија со 17,8%, Италија со 19,9% и Бугарија со 22,5 %.
Регионот на Западен Балкан, иако не е директно покриен со овие статистики, се наоѓа во иста стартна позиција како најголемиот дел од Источна Европа. Компаниите кои ќе го пропуштат тековниот бран на стандардизација околу алатки како Claude Code, Cursor и GitHub Copilot ризикуваат да заостанат три до пет години во продуктивноста.
Пазарот на LLM модели за првпат има вистинска конкуренција
Сликата што ја цртаат податоците од 2026 е јасна. ChatGPT и GPT моделите сè уште доминираат во апсолутни бројки, но за првпат од лансирањето на ChatGPT кон крајот на 2022 година, имаме сериозна, мерлива и брзорастечка конкуренција. Anthropic со Claude Sonnet и Claude Code, како и Google со Gemini Flash, веќе не се „интересни алтернативи”, туку валиден прв избор за специфични случаи на употреба.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
