Социјалната платформа TikTok конечно го финализираше договорот за формирање нова американска компанија, со што се избегна забраната што месеци наназад висеше како закана над 200 милиони корисници во Соединетите Американски Држави. Договорот беше официјално потпишан на 22 јануари 2026 година, означувајќи го крајот на повеќегодишната геополитичка и регулаторна сага.
Според соопштението објавено од TikTok, новата американска компанија под име TikTok USDS Joint Venture LLC ќе работи “под дефинирани безбедносни мерки кои ја штитат националната безбедност преку сеопфатна заштита на податоци, безбедност на алгоритамот, модерација на содржината и софтверски гаранции за американските корисници.“
Структура на сопственоста
Новата компанија ќе биде мнозински контролирана од американски инвеститори. Технолошкиот гигант Oracle, приватниот инвестициски фонд Silver Lake и компанијата MGX со седиште во Абу Даби, секој ќе поседува по 15% удел во новата компанија. Кинеската матична компанија ByteDance ќе задржи само 19,9% удел, додека постојните инвеститори на ByteDance ќе поседуваат 30,1% од заедничката компанија.
Компанијата ќе биде управувана од одбор на директори составен од седум членови, од кои мнозинството се Американци. Извршниот директор на TikTok, Шоу Чу, ќе продолжи да управува со глобалната платформа на ByteDance, додека Адам Пресер, досегашниот шеф на оперативните, доверливи и безбедносни функции на TikTok, ќе стане извршен директор на американската компанија.
Улогата на Oracle
Oracle, компанија основана од Лари Елисон, која веќе беше партнер на TikTok за складирање податоци и computing услуги, сега официјално презема улога на безбедносен партнер. Компанијата ќе биде одговорна за управување со безбедносните ревизии на податоците, репликација и преобука на новиот алгоритам под американска јурисдикција, како и обезбедување усогласеност со регулативите за национална безбедност.
Американските кориснички податоци ќе бидат складирани локално во систем управуван од Oracle, додека алгоритамот за препораки на содржини ќе биде преобучен, тестиран и ажуриран на американска територија.
Политички контекст и реакции
Претседателот Доналд Трамп го поздрави договорот на социјалната мрежа Truth Social, велејќи: “Толку сум среќен што помогнав во спасувањето на TikTok! Сега ќе биде во сопственост на група на одлични американски патриоти и инвеститори.“
Трамп исто така му заблагодари на кинескиот претседател Си Џинпинг “за соработката со нас и, на крајот, одобрувањето на договорот.” Трамп додаде дека се надева “дека далеку во иднина ќе бидам запаметен од оние кои го користат и сакаат TikTok.”
Договорот доаѓа по години на несигурност и правни битки. Во 2024 година, Конгресот со широка двопартиска поддршка донесе закон кој би го забранил TikTok во САД доколку не најде нов сопственик наместо ByteDance. Платформата беше поставена да биде блокирана во јануари 2025 година, и навистина беше недостапна неколку часа. Но на првиот ден од неговиот мандат, Трамп потпиша извршна наредба за да ја одржи активна додека неговата администрација работеше на договор за продажба.
Контроверзи и прашања
Иако договорот е финализиран, неколку клучни прашања останаа без одговор. Не е јасно колку точно е вреднувана американската операција на TikTok, иако потпретседателот Џ.Д. Ванс претходно спомена проценка од 14 милијарди долари. Кинеската влада досега не се изјасни директно за конечниот договор.
Некои експерти тврдат дека конечната структура на договорот можеби не ги задоволува целосно грижите за национална безбедност наведени во законот донесен од Конгресот. Законот од 2024 година бара ByteDance да нема оперативна врска со американската компанија на TikTok, особено во однос на алгоритамот за препораки на содржини.
Според условите на овој договор, ByteDance ќе го лицензира алгоритамот на американската компанија за преобука. Законот забранува “каква било соработка во однос на работата на алгоритамот за препораки на содржини” меѓу ByteDance и новата американска група на сопственици, па не е јасно како ќе се реализира континуираното вклучување на ByteDance во оваа постапка.
Анупам Чандер, професор за право и технологија на Универзитетот Џорџтаун, изрази загриженост пред New York Times: “Мојата грижа од почеток е дека можеби ги заменивме стравувањата од странска пропаганда со реалноста на домашна пропаганда.“
Што значи ова за корисниците
За повеќе од 200 милиони американски корисници на TikTok, непосредното значење е едноставно: апликацијата ќе остане достапна. Корисниците може да продолжат да ја користат истата апликација без промени во нивното корисничко искуство, барем во почетокот.
Сепак, некои извештаи сугерираат дека евентуално корисниците може да треба да преземат посебна апликација управувана од американската компанија, иако ова сè уште не е потврдено. Она што е сигурно е дека искуството на TikTok за американските корисници ќе се разликува од меѓународните верзии додека американскиот алгоритам се оптимизира за своето сопствено публика под надзор на Oracle.
Новата компанија ќе опфаќа ја TikTok апликацијата, како и други ByteDance апликации како Lemon8 и CapCut, како и “која било друга апликација или веб локација соодветно управувана од новата заедничка компанија.”
Договорот означува победа за малите бизниси, големите брендови и креаторите на содржини чии животи зависат од TikTok, како и за околу 200 милиони американски корисници кои месечно ја користат апликацијата за вести и забава.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
