Извршниот директор на OpenAI, Сам Алтман истражувал можности за инвестирање милијарди долари во ракетна компанија, со цел да создаде сериозен конкурент на SpaceX на Илон Маск. Овие преговори, кои се одвивале во текот на летото и есента 2025 година, ја отвораат вратата кон нова ера на конкуренција во приватниот сектор за освојување на вселената, особено во контекст на растечките потреби за инфраструктура за вештачка интелигенција.
Според извори од преговорите, Алтман се фокусирал на Stoke Space, стартап основан од поранешни вработени во Blue Origin, кој развива reusable ракети како Nova. Ова не е само финансиска авантура, туку стратешки потег за обезбедување контрола врз космичката инфраструктура, што би можело да го редефинира начинот на кој ВИ компаниите се справуваат со огромните барања за енергија и податоци. Додека OpenAI се соочува со притисоци за профитабилност, со годишен приход од само 13 милијарди долари, а обврски за речиси 600 милијарди во договори за компјутерски капацитети, вакви потези стануваат неизбежни.
Преговорите со Stoke Space
Преговорите започнале во летото 2025 година, кога Алтман директно контактирал со Stoke Space. Компанијата, основана во 2019 година во Вашингтон, се позиционира како иноватор во полето на целосно reusable ракети, кои би можеле да ги намалат трошоците за лансирања за повеќе од 90 проценти. Nova, нивниот главен проект, ветува брзи и ефикасни мисии за сателити и други товари, директно предизвикувајќи го доминантниот пазарски удел на SpaceX, кој контролира над 80 проценти од глобалните комерцијални лансирања.
Во есента, дискусиите се интензивирале, со тоа што Алтман предложил OpenAI да инвестира милијарди во equity, со потенцијал за добивање контролирачки удел во Stoke. Целта била да се интегрираат ВИ технологиите во космичките операции, како на пример за автономни лансирања или оптимизација на траектории. Меѓутоа, според Wall Street Journal, преговорите пропаднале без договор. Изворите наведуваат дека технички и регулаторни пречки, заедно со внатрешни притисоци во OpenAI, биле клучни фактори. Stoke Space, која веќе привлече инвестиции од 100 милиони долари од инвеститори како Breakthrough Energy Ventures, сега продолжува самостојно, но со очигледна поддршка од ВИ секторот.
Ова не е прв пат Алтман да размислува за вселенската индустрија. Во јуни 2025, во подкаст со неговиот брат, тој отворено прашал: “Дали треба да основам ракетна компанија?” Оваа изјава, објавена на Theo Von подкастот, ја потенцира неговата визија за експанзија надвор од ВИ. Алтман често зборува за градење дата центри во орбита, напојувани со соларна енергија, за да се избегнат ограничувањата на земјината инфраструктура.
Ривалството Алтман-Маск: Од соработници до противници
Ривалството меѓу Алтман и Маск е еден од најинтересните дуели во технолошкиот свет. Маск, соосновач на OpenAI во 2015 година, го напуштил проектот во 2018 поради несогласувања околу насоката. Денес, преку xAI, тој директно конкурира со OpenAI во ВИ развојот, а неодамна поднесе тужба против компанијата, обвинувајќи ја за одстапување од оригиналната мисија за отворен код. Маск ја нарекува OpenAI “0% успех” во неодамнешни изјави, додека Алтман се фокусира на комерцијализација.
SpaceX, вредена над 200 милијарди долари, доминира со Falcon и Starship ракети, но Алтмановите потези укажуваат на желба за диверзификација. Неодамна, OpenAI ја започна Merge Labs, ривал на Musk’s Neuralink, и размислува за социјална мрежа слична на X. Според Seeking Alpha анализа, ваквите чекори се дел од поширока стратегија за контрола врз “физичката” инфраструктура, која ВИ ја бара за да расте.
Импликации за ВИ и вселенската индустрија
Ако Алтман успее во вакви амбиции, последиците би биле огромни. Дата центрите во вселената би можеле да решат големи проблеми со енергија, каде што ВИ модели бараат енергија еквивалентна на потрошувачката на малите земји. Google и партнерот за сателити планираат прототип на ВИ чип сателити за 2027, но предизвиците се големи: технички (радијација, latency), регулаторни (FCC одобрувања) и финансиски (децениска развој).
За вселенскатаиндустрија, влезот на ВИ гиганти би ја демократизирал трката. Додека SpaceX и Blue Origin водат, стартапи како Stoke можат да профитираат од нови инвестиции. Според Yahoo Tech, ова би можело да доведе до “AI-driven space rush”, слично на ВИ бумот од 2023.
Меѓутоа, ризикот е висок. OpenAI, со 18 милијарди инвестиции во Stargate дата центар проектот со SoftBank, мора да балансира профит и иновација. Конкуренти како Anthropic веќе привлекуваат талент, па пропаднатите преговори со Stoke можат да бидат и лекција за американскиот ВИ гигант.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
