Што се случува со нашите дигитални остатоци кога ќе нè нема? Со години одговорот беше едноставен: профилите остануваат, податоците мируваат, а мемориите се заклучени во сервери. Но со брзиот развој на вештачката интелигенција (ВИ), концептот на смртта во дигиталниот простор почнува да се редефинира.
Денес веќе постојат системи кои создаваат дигитални реплики на луѓе, способни да комуницираат, да одговараат на прашања и да имитираат стил на размислување. Она што до неодамна беше научна фантастика, сега станува индустрија во развој.
Истражувачи од University of Oxford предупредуваат дека дигиталното „продолжување” на личноста отвора сериозни прашања околу идентитетот, согласноста и правото на постхумна приватност.
Од меморијални профили до интерактивни личности
Социјалните мрежи одамна се справуваат со прашањето на дигиталното наследство. Платформи како Meta овозможуваат меморијални профили, каде сметките на починати корисници се замрзнуваат и означуваат како „in memoriam”.
Но новата генерација технологии оди многу подалеку од статичка меморија. Стартапи како StoryFile користат видео архиви и ВИ модели за да овозможат интеракција со дигитална верзија на личност. Корисниците однапред снимаат одговори на стотици прашања, а системот потоа создава разговорен интерфејс кој симулира нивно присуство.
Паралелно, платформи како HereAfter AI овозможуваат „живи архиви” каде животните приказни се претвораат во интерактивни наративи што можат да се поставуваат и истражуваат преку разговор.
ВИ и имитација на човечки идентитет
Со појавата на големи јазични модели, способноста на системите да имитираат човечки комуникациски стил значително се зголеми.
Истражувања од Stanford HAI покажуваат дека моделите можат да реплицираат јазични навики, тон и когнитивни обрасци врз основа на доволно големи количини текстуални податоци.
Ова значи дека дигитален модел може да „звучи” како некоја личност без таа личност да биде присутна, па дури и без експлицитна согласност за таква репликација.
Прашањето станува суштинско: дали ова е продолжување на личноста или статистичка симулација на нејзиното однесување?
Етички и правни дилеми
Развојот на дигитални реплики отвора комплексни етички прашања. Едно од најважните е прашањето на согласност. Дали личноста за време на животот експлицитно дозволила нејзини податоци да се користат за создавање ВИ аватар? И што ако семејството сака да го иницира процесот постхумно?
Во анализи на World Economic Forum се наведува дека иднината на дигиталниот идентитет ќе бара нови правни категории за постхумни податоци, дигитална сопственост и ВИ репрезентации.
Дополнително, експерти предупредуваат дека постои ризик од нарушување на процесот на тагување, особено ако луѓето почнат да одржуваат интеракции со дигитални верзии на починати блиски.
Нова индустрија на дигитална меморија
Иако звучи футуристички, ова веќе станува пазар. Според анализи на McKinsey, генеративната ВИ ќе отвори нови категории услуги поврзани со дигитален идентитет, меморија и лични архиви.
Овие системи не се фокусираат само на „копирање” на личноста, туку и на структурирање на нејзиното знаење, искуство и комуникациски стил во интерактивни системи. Во потенцијален развој, дигиталните двојници би можеле да станат дел од семејните архиви, образовни алатки или дури корпоративни мемориски системи.
Дигиталниот задгробен живот веќе не е теорија. Комбинацијата од огромни количини лични податоци, напредни ВИ модели и комерцијални интереси создава нова технолошка реалност во која личниот идентитет може да продолжи да постои во дигитална форма.
Прашањето што останува не е дали тоа ќе се случи, туку како ќе биде регулирано, кој ќе има контрола врз овие системи и каде завршува границата помеѓу сеќавање и симулација.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
