Европскиот парламент денеска усвои значајна резолуција со која директно се повикува на воведување на минимална возраст од 16 години за пристап до социјалните мрежи, освен со експлицитна согласност од родител или старател. Овој потег, иако сè уште не е законски обврзувачки, претставува силен политички притисок врз Европската комисија да ги заостри правилата и да воведе „онлајн средина соодветна на возраста“ на целиот континент.
Целта е јасна: да се заштитат малолетниците од зависност, нарушено ментално здравје и изложеност на штетни и нелегални содржини што се промовираат преку моќните алгоритми на технолошките гиганти како Мета (Facebook, Instagram) и ByteDance (TikTok).
Зошто 16? Главните Аргументи на Европратениците
Пратениците ја изразија својата сериозна загриженост поради начинот на кој големите онлајн платформи сè уште не успеваат адекватно да ги заштитат децата. Резолуцијата не е фокусирана само на возраста, туку и на дизајнот на самите апликации, кои намерно користат практики што предизвикуваат зависност.
Според предлогот, се бара:
- Минимална возраст од 16 години за пристап до социјални мрежи, платформи за споделување видеа и придружници на Вештачка Интелигенција (AI companions), освен ако родителите не дадат изрична согласност.
- Апсолутна забрана за пристап до која било социјална мрежа за деца под 13 години, без исклучок.
- Забрана за штетни практики што создаваат зависност или личат на коцкање, како што се loot boxes во игри што им се достапни на малолетници.
- Исклучување на алгоритамот за препораки базиран на ангажман за малолетници.
Европратеничката Кристел Шалдемозе, која го предводеше извештајот, истакна дека платформите треба да бидат обврзани да воведат „Безбедност по Дизајн“ (Safety-by-Design), што значи дека безбедноста на децата треба да биде вградена во основниот дизајн на услугата, а не да биде само опција.
Дигитални паричници и проверка на возраст: Како ќе се спроведе ова?
Една од најголемите пречки за воведување на ваквите правила е механизмот за проверка на возраста. Како може TikTok или Instagram да знаат колку години навистина има корисникот?
Европската Комисија веќе работи на развој на системи за заштита на приватноста при проверка на возраста. Едно од решенијата се очекува да бидат ЕУ Дигиталните Паричници (EU Digital Wallets) – дигитални лични карти кои би овозможиле потврда на возраста без притоа да се открива целиот личен идентитет на корисникот. Оваа технологија се очекува да биде во функција најрано кон крајот на 2026 година.
Дотогаш, резолуцијата ги повикува државите-членки и Европската комисија веднаш да ги засилат напорите за спроведување на постојниот Закон за Дигитални Услуги (DSA), кој веќе предвидува построги правила за големите онлајн платформи, особено во делот на заштита на малолетници.
Социјалните мрежи како извор на вести: Проблемот со дезинформации
Новото истражување на Евробарометар ги потврди стравувањата на Европскиот парламент: две третини од младите луѓе на возраст меѓу 15 и 24 години ги користат социјалните мрежи како главен извор на информации за социјални и политички вести. Уште позагрижувачки е податокот дека 78% од нив изјавиле дека барем понекогаш се изложени на дезинформации и лажни вести.
Ова ја нагласува двојната улога на платформите: тие се главен медиум за младите, но истовремено претставуваат сериозен ризик за манипулација и изложеност на штетна содржина.
Резолуцијата сега ќе биде основа за понатамошна законодавна работа во ЕУ. Иако не е закон, таа е моќен политички сигнал дека времето на неконтролирано присуство на деца на социјалните мрежи е на залез.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
