Kомпаниите кои работат во индустријата за вештачка интелигенција (ВИ) веќе не се натпреваруваат само за пазарен удел, туку и за контрола врз инфраструктурата што ја храни оваа технологија. Palantir Technologies, позната по своите напредни алатки за анализа на податоци, неодамна објави партнерство со телеком гигантот Lumen Technologies кое може да го редефинира начинот на кој ВИ системите работат во реално време.
Извршниот директор на Palantir, Алекс Карп, во ексклузивно интервју за Fox Business, директно предупреди дека светот е во “AI arms race” – трка на вооружување во ВИ – каде што САД мора да водат или ризикуваат да ги изгубат правилата на играта.
Овој договор, проценет на стотици милиони долари, не е само комерцијален потег, туку стратешка алатка за модернизација на американската дигитална инфраструктура. Lumen, поранешниот Level 3 Communications, поседува огромна мрежа од илјадници милји оптички кабли, што ја прави идеален партнер за Palantir чија платформа AIP (Artificial Intelligence Platform) бара огромни количини на податоци обработени во реално време.
Според Карп, оваа соработка ќе овозможи обработување на ВИ податоци до 200 пати побрзо и значително поевтино, трансформирајќи ги фиксните телеком активи во динамична основа за бизнис од 21 век.
Главната трка е против Кина
“Ние сме во трка на вооружување овде… Ќе имаме ВИ и ќе ги дефинираме правилата, или нашите противници ќе го имаат и тие ќе ги дефинираат”, изјави Карп во интервјуто, нагласувајќи ја геополитичката димензија.
Оваа изјава доаѓа во време кога тензиите меѓу САД и Кина во ВИ секторот се на врвот, со компании како Huawei и Baidu што инвестираат милијарди во слични технологии. Карп, познат по своите провокативни коментари, ја користи оваа прилика да ја истакне улогата на Palantir во националната безбедност, особено откако компанијата има договори со Пентагон и други владини агенции.
Ова партнерство не е изолиран случај. Тоа е дел од поширока стратегија на САД за да се спротивстават на кинеското водство во AI, каде што Пекинг веќе има предност во квантитетот на податоци и производството на чипови. Експертите предупредуваат дека без вакви сојузи, Западот ризикува да остане во заден план, особено во критични области како кибер одбрана и автономни системи.
Од фиксна мрежа до ВИ “мозок”
Lumen, од своја страна, го користи Palantir како “customer zero” – прв клиент за тестирање на платформата. Ова значи дека Lumen ќе ја имплементира AIP за да ги ослободи податоците од илјадници внатрешни апликации, со цел да намали трошоци за една милијарда долари.
Кејт Џонсон, CEO на Lumen, го опиша ова како “светото грал за бизнисите”, бидејќи комбинацијата овозможува реално-временска интелигенција – анализа на огромни волумини податоци директно на мрежата, без одложувања. Ова е клучно за сектори како телекомуникации, енергетика и одбрана, каде што секунда одложување може да значи милиони загубени или ризик за безбедноста.
Технички гледано, договорот комбинира Lumenовата “циевка” – огромната оптичка мрежа – со Palantirовиот “мозок” за анализа. Резултатот? Edge computing на стероиди: податоците се обработуваат директно на местото на генерирање, намалувајќи го времето за одговор од минути на милисекунди. Ова не само што штеди пари, туку и го прави системот поотпорен на хакерски напади, бидејќи помалку податоци патуваат низ централните сервери.
Од шпионажа до ВИ империја
За да се разбере влијанието, важно е да се погледне контекстот на Palantir. Основана во 2003 година од Питер Тил и Алекс Карп, компанијата започна како алатка за следење на терористи по 11 септември, а денес е лидер во big data анализа. Во вториот квартал од 2025 година, приходите на Palantir скокнаа за 48 отсто на 1,004 милијарди долари, со комерцијалниот сегмент во САД што порасна за 93 отсто на 306 милиони долари, а владиниот за 53 отсто на 426 милиони долари.
Овој раст доаѓа од фокусот врз AIP, која овозможува “ontology-based” AI – систем што не само обработува податоци, туку и ги поврзува во смислена структура, слично на човечкиот мозок.
Palantirовата еволуција од контроверзна фирма за надзор (која беше критикувана од активисти за приватност) до AI пионер е фасцинантна. Денес, нејзините алатки се користат за сè – од предвидување на пандемии до оптимизација на логистиката во армијата. Договорот со Lumen е кулминација на оваа трансформација, отворајќи ги вратите за нови клиенти во приватниот сектор.
Што значи новиот договор на Palantir за конкурентите
Договорот со Lumen го менува балансот на моќ во ВИ индустријата со тоа што ги комбинира “циевките” (Lumenовата мрежа) со “мозокот” (Palantirовиот софтвер). Досега, AI моделите бараа централизирани дата-центри, што доведува до скапи инвестиции.
Сега, со edge computing – обработка на податоци директно на местото на генерирање – системите стануваат побрзи и побезбедни. Ова е особено важно за апликации во одбраната, каде што Palantir веќе помага во предвидување на закани, или во енергетиката, каде што реално-временската анализа може да спречи дефекти во мрежата.
Експертите се согласуваат дека ова партнерство може да го забрза преминот кон “AI economy”. Според анализа на Yahoo Finance, Lumenовата мрежа овозможува директен пристап до оперативни податоци во реално време од критични сектори, што Palantir го користи за да ја прошири својата платформа без бучава, додека конкурентите се борат со регулации и трошоци за дата-центри. Ова “тивко ширење на работ” (edge) го позиционира Palantir како стратешки играч, особено во време кога инвеститорите бараат компании што можат да скалираат ВИ без бесконечни инвестиции во хардвер.
Приватноста под закана?
Сепак, не сè е идеално. Карп одби да коментира за наводните 200 милиони долари вредност на договорот, нарекувајќи го само “многу голем” за Palantir. Прашањата за приватноста на податоците исто така се наметнуваат, особено со оглед на историјата на Palantir со владини договори. Организациите за човекови права во минатото ја критикуваа компанијата за улогата во надзорни програми, што може да предизвика контроверзии и во овој нов контекст.
Во поширокиот план, ова партнерство ја истакнува потребата од инвестиции во ВИ инфраструктура. Американската телеком мрежа, делумно застарена, не може да ги поднесе барањата на ВИ, што доведува до “data superhighway” дефицит. Lumen и Palantir ветуваат да го затворат овој јаз, подобрувајќи ја конкурентноста на САД и националната безбедност. Како што наведе Џонсон, “ова е комбинација што бизнисите ја чекаат со години”.
Дали ова е почетокот на нова ера во ВИ? За Palantir, сигурно е чекор напред во таа трка на вооружување. Компанијата, чии акции пораснаа за 150 отсто во последната година, сега има уште посилна позиција да доминира во пазарот. За Lumen, пак, ова е шанса за трансформација од традиционален телеком оператор во ВИ-гигант.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
