Со години, најголемите технолошки компании ги користеа податоците на Wikipedia за да ги тренираат своите пребарувачи, гласовни асистенти и модели на вештачка интелигенција, без директен финансиски надомест. Сепак, пејзажот на дигиталното знаење се менува. Фондацијата Wikimedia официјално објави дека технолошките гиганти Microsoft, Meta и Amazon се меѓу првите кои потпишаа комерцијални договори за користење на податоците преку сервисот Wikimedia Enterprise.
Овој потег претставува значајна пресвртница во работењето на најголемата светска онлајн енциклопедија. Наместо да се потпира исклучиво на донации од поединци, фондацијата сега воспоставува одржлив модел на монетаризација на своите ресурси кои се клучни за функционирањето на современиот интернет.
Ефикасен пристап до податоци во реално време
Услугата Wikimedia Enterprise не значи дека Wikipedia почнува да ја наплаќа својата содржина за обичните корисници. Напротив, енциклопедијата останува бесплатна и отворена за сите. Разликата е во начинот на кој големите компании пристапуваат до тие информации. Досега, компаниите како Google или Amazon ги „гребеа“ (scraping) податоците од јавните сервери, што често беше неефикасно и создаваше технички товар за инфраструктурата на Wikimedia.
Со новите договори, Microsoft, Meta и Amazon добиваат пристап до специјализиран API интерфејс кој нуди податоци во реално време, со висока брзина и во формати кои се лесни за обработка од страна на нивните алгоритми. Ова им овозможува на нивните сервиси, како што се Alexa или пребарувачот Bing, да прикажуваат најточни и најсвежи информации од Wikipedia со минимално доцнење.
Поддршка за вештачката интелигенција и иднината на знаењето
Еден од главните двигатели за овие договори е експлозијата на вештачката интелигенција. Јазичните модели на кои работат Meta и Microsoft имаат огромна потреба од верификувани, структурирани и квалитетни податоци за да ги намалат таканаречените „халуцинации“ на софтверот. Wikipedia, со својот модел на уредување и проверка на факти, е највредниот извор за оваа намена.
Преку овие партнерства, Wikimedia Foundation обезбедува дополнителни средства кои ќе бидат инвестирани во техничката поддршка на волонтерите, заштита на слободата на говорот и проширување на пристапот до знаење во земјите во развој. Ова е стратешки одговор на реалноста дека најбогатите компании на светот остваруваат огромен профит врз основа на трудот на волонтерската заедница на Wikipedia.
Транспарентност и етички предизвици
Иако финансиската корист е очигледна, овој потег отвора и прашања за независноста на Wikipedia. Од фондацијата уверуваат дека овие комерцијални договори на ниту еден начин нема да влијаат врз уредувачката политика или врз начинот на кој волонтерите ги пишуваат статиите. Компаниите плаќаат за „техничката испорака“ на податоците, а не за сопственост над нив.
Ова е нов симбиотски однос во технолошкиот сектор. Гигантите добиваат сигурна инфраструктура за нивните производи, додека Wikipedia добива нов извор на приходи кој ја гарантира нејзината долговечност во ера каде што дигиталните информации стануваат сè поскапи за одржување.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
