Американската влада официјално објави дека ќе земе околу 10 проценти удел во технолошкиот гигант Интел, во договор вреден 8,9 милијарди долари. Оваа невообичаена интервенција, предводена од претседателот Доналд Трамп, доаѓа во клучен момент кога Интел се соочува со финансиски и конкурентни предизвици. Главната цел е зајакнување на домашното производство на полупроводници и намалување на зависноста од Кина, во време кога глобалната трка за чипови станува сè пожешка. Договорот предизвикува бурни реакции и дебати за улогата на државата во приватниот сектор.
Детали од договорот: Акции со попуст
Според официјалните информации, владата ќе купи 9,9 проценти од обичните акции на Интел по цена од 20,47 долари по акција. Ова претставува попуст од околу 17,5 проценти во однос на цената од 24,80 долари по акција на затворањето на берзата на 22 август 2025 година. Финансирањето на договорот доаѓа од две главни програми: 5,7 милијарди долари од неисплатени грантови од Законот за чипови и наука (CHIPS Act) од 2022 година и 3,2 милијарди долари од програмата Secure Enclave, наменета за проекти поврзани со националната безбедност. Ова значи дека владата не издвојува нови средства, туку ги конвертира веќе ветените грантови во удел.
„Одличен договор за Америка“
На прес-конференција во Белата куќа, претседателот Трамп го опиша договорот како „одличен за Америка“. „Реков: ‘Мислам дека треба да ни платите 10 проценти од вашата компанија.’ И тие рекоа да – тоа е околу 10 милијарди долари“, изјави Трамп, нагласувајќи дека извршниот директор на Интел, Лип-Бу Тан, „влезе сакајќи да ја задржи работата, а излезе давајќи ни 10 милијарди за Соединетите Држави“. Тој дополни дека вредноста на акциите сега изнесува околу 11 милијарди долари и истакна дека производството на напредни полупроводници е „фундаментално за иднината на нацијата“.
Договорот доаѓа по тензии меѓу Трамп и раководството на Интел. Претседателот неодамна јавно побара оставка од Тан, обвинувајќи го за наводни врски со кинески компании поврзани со војската – обвинувања што Тан ги отфрли како „дезинформации“. Тан, американски државјанин роден во Малезија, ја презеде улогата на извршен директор во март 2025 година со задача да го стабилизира бизнисот. Во 2024 година, Интел забележа загуба од 18,8 милијарди долари – прва годишна загуба од 1986 година. Компанијата се соочува со предизвици во бизнисот со фабрики за чипови (foundry), каде што заостанува зад конкуренти како TSMC и се бори да привлече клиенти.
Поддршка од администрацијата и реакции од бизнис заедницата
Секретарот за трговија Хауард Лутник го поздрави договорот, велејќи дека е „фер за Интел и за американскиот народ“. Според него, овој потег ќе го зајакне лидерството на САД во полупроводниците, поттикнувајќи економски раст и технолошка предност. Лутник објави фотографија со Тан на платформата X, нарекувајќи го договорот „историски“.
Експертската заедница е поделена. Брајан Квин, професор по право на Бостонскиот колеџ, го критикуваше договорот, нарекувајќи го „колосална загуба на време“. Тој се прашува зошто владата избрала обични акции наместо преферирани, кои би донеле дивиденди за даночните обврзници. Тимоти Мејер од Универзитетот Дјук го спореди со спасувачките пакети од 2008 година, но истакна дека Интел не е во општа криза, туку треба да го зголеми пазарниот удел. Даниел Морган од Synovus Trust изрази сомнеж дека Интел може да ги надмине предизвиците без дополнителна поддршка или партнерства.
Џејкоб Фелдгојс од Универзитетот Џорџтаун го гледа договорот како дел од трендот на зголемена државна интервенција, слично на спасувањето на General Motors во 2008 година или неодамнешниот договор со MP Materials. Ова е дел од стратегијата на Трамп за поголема контрола врз корпоративна Америка, вклучувајќи инвестиции од SoftBank во Интел, договори со Nvidia и AMD за приходи од AI чипови во Кина, и „златен удел“ во спојувањето меѓу Nippon Steel и U.S. Steel.
Иднината на американските чипови
За Интел, договорот може да обезбеди финансиска стабилност за обнова на бизнисот со фабрики, кој се бори да се натпреварува со TSMC. Како единствен американски производител на напредни логички чипови, Интел е клучен за националната безбедност и економија. Акциите на компанијата пораснаа за над 5 проценти по објавата, сигнализирајќи доверба од инвеститорите.
Договорот е чекор кон зајакнување на технолошкото лидерство на САД, но предизвиците остануваат. Интел мора да се справи со конкуренцијата од Nvidia во AI и AMD во процесори, додека ги привлекува клиентите за своите фабрики. Критичарите предупредуваат дека без длабоки структурни реформи, владините инвестиции може да не бидат доволни за долгорочен успех. Додека Трамп го слави договорот како победа за „Америка на прво место“, технолошкиот свет внимателно следи дали Интел може да го врати својот сјај.
Оваа содржина е генерирана со помош на вештачка интелигенција, но е внимателно проверена, уредена и дополнета од уредничкиот тим на IT.mk, со цел да обезбедиме точни, релевантни и квалитетни информации за читателите.
Стани премиум член и доби пристап до сите содржини, специјален попуст на над 2.200 производи во ИТ маркет, верификуван профил и можност за огласување на ИТ Огласник. Плус ќе го поддржиш медиумот кој го градиме цели 16 години!
Доколку веќе имаш премиум членство, најави се тука.
