За време на Money Motion 2025, ИТ.мк разговараше со Дејан Донев, раководител за развој на дигитални производи во Erste Bank, на повеќе теми околу моменталните трендови во финтек индустријата. Донев е клучен архитект на дигиталната трансформација на Erste Bank и движечка сила зад успешните платформи како KEKS Pay, NetBanking и mBanking.
Со над 15 години искуство во областите на управување со ризик, кредитно бодување и развој на модели, Донев има уникатни увиди во еволуцијата на KEKS Pay, осврнувајќи се на неговиот импресивен раст, плановите за проширување низ регионот, вклучително и Македонија, и пошироките импликации за иднината на финансиите, потенцијрајќи ја клучната улога на иновациите фокусирани на корисникот во обликувањето на утрешните банкарски искуства.

Што ве носи на Money Motion 2025?
Дејан Донев: Првенствено, тука сме поради нашата апликација KEKS Pay, која е присутна на оваа конференција од самиот почеток. KEKS Pay е наш внатрешен стартап, развиен од нула во Хрватска, и е фокусиран на платежни решенија. Ние го опишуваме како лајфстајл апликација, а не само како финтек производ. Овој настан е можност да ги прикажеме новите развојни достигнувања на KEKS Pay, и нашиот тим активно учествува.
KEKS Pay е уникатен бидејќи не е традиционална банкарска апликација; дизајниран е за секој во Хрватска, без оглед на банката која се користи. Иако Erste Bank беше инвеститор зад производот, апликацијата се издигна надвор од конвенционална банкарска услуга и стана широко користено дигитално платежно решение.

Како започнавте со изградбата на KEKS Pay?
Кога почнавме да го развиваме KEKS Pay, формиравме сосема нов тим од нула. Речиси сите, освен јас, дојдоа надвор од банката. Банката обезбеди буџет и ми даде слобода да изградам нешто иновативно. Нашиот извршен директор исто така го нагласи овој пристап – вистинската иновација често бара свежи перспективи надвор од традиционалните банкарски структури.
Банките се високо структурирани институции со воспоставени процеси, кои понекогаш можат да ја попречат радикалната иновација. Затоа доведовме тим од седум до осум надворешни професионалци. Апликацијата ја изградивме за околу една година, главно во текот на 2018 година, со некои почетни работи што започнаа кон крајот на 2017 година. Ја лансиравме на почетокот на 2019 година, но пандемијата COVID-19 привремено го забави нашиот раст. Меѓутоа, од 2022 година, повторно сме на вистинскиот пат, бележејќи годишни стапки на раст над 100%, во зависност од новите функции што ги воведуваме.
Сега планираме да го лансираме KEKS Pay во Македонија. Исто така, сме во процес на формирање посебна компанија за KEKS Pay, што ќе овозможи надворешни инвестиции, вклучително и финансирање од нашето седиште во Виена. Овој потег ќе ни даде флексибилност да се прошириме на нови пазари. Бидејќи јас сум по потекло од Македонија, имаше смисла да започнеме со експанзија таму. Босна исто така е приоритетен пазар за нас.
Ја посетивме Македонија во декември за да го започнеме процесот, вклучително и разговори со Народната банка. Не бевме сигурни како ќе реагираат, но беа многу добредојдени и желни да видат нови, иновативни решенија на пазарот. Тој позитивен одговор нè охрабри да продолжиме напред.

Какви услуги KEKS Pay ќе понуди на новите корисници во Македонија?
Дејан Донев: Секогаш кога го лансираме KEKS Pay на нов пазар, започнуваме со неколку клучни случаи на употреба и потоа се прошируваме врз основа на побарувачката. Во Македонија, ќе воведеме три почетни функции.
Првата е Peer-to-Peer плаќања – ова им овозможува на корисниците да подмируваат сметки, да делат трошоци и да собираат пари за настани, без оглед на тоа која банка ја користат. Чест пример во Загреб е кога колегите делат сметка за ручек – едно лице плаќа, а другите му враќаат преку KEKS Pay користејќи ги само нивните телефонски броеви. За разлика од традиционалните банкарски апликации, корисниците не треба да отвораат нова сметка; тие едноставно ја поврзуваат нивната постоечка дебитна картичка.
Дознаки е втората функција – бидејќи многу Македонци работат во странство, особено во Хрватска, и редовно испраќаат пари дома. KEKS Pay ќе ги направи овие трансакции побрзи, полесни и значително поевтини. Наместо да отвораат посебна банкарска сметка во Хрватска, работниците можат да ги поврзат нивните хрватски, германски или ирски дебитни картички и веднаш да префрлат пари на македонски примател.
Третата е QR код плаќања, бидејќи ова ќе ги поедностави плаќањата во веб-продавници и физички локации. Онлајн плаќањата со KEKS Pay ја елиминираат потребата од рачно внесување на детали за картичката, правејќи го плаќањето побрзо и побезбедно. Во Македонија, ќе се интегрираме со Monri Payments, еден од главните платежни портали во регионот, обезбедувајќи широко прифаќање од страна на трговците.
Исто така, планираме да воведеме плаќање на сметки за комунални услуги, слично на нашиот успех во Хрватска. Наместо да добиваат хартиени сметки или рачно да внесуваат детали за плаќање, корисниците ќе добиваат дигитални сметки директно во KEKS Pay и ќе плаќаат на едноставен начин. Дополнително, ако најдеме партнер за плаќање на паркинг, ќе ја интегрираме и таа услуга.
Целиме да лансираме во Македонија до крајот на годината – најверојатно во ноември или декември. Потоа, планираме да се прошириме во Босна и потоа во Србија, со Црна Гора исто така на нашиот радар.

Започнавте со развој на KEKS Pay во 2018-2019 година. Како го гледате соработувањето на банките со финтек компаниите низ годините?
Иако правиме значителни чекори во дигиталното банкарство, севкупниот пазар не се движи толку брзо колку што би сакал. Erste Bank широко ја прифати дигитализацијата – речиси сите наши производи се достапни на мобилен – но готовинските трансакции и традиционалните банкарски навики сè уште доминираат во многу области.
На пример, во големите градови како Загреб, дигиталните плаќања се широко прифатени. Меѓутоа, во други региони, готовината сè уште е преовладувачка, и многу луѓе продолжуваат да плаќаат сметки со скенирање на хартиени фактури. Промената на долго воспоставени навики бара време, и покрај напредокот што го постигнавме, сè уште има многу работа да се заврши за да се постигне целосна дигитализација.

Кои нови трендови сметате дека би можеле да ја обликуваат иднината на дигиталното банкарство и финтек?
Дејан Донев: Најголемиот тренд е елиминирање на аналогните процеси – сè ќе биде дигитално и преку мобилен. Се движиме кон свет каде што банките ќе постојат целосно на вашиот телефон, а готовинските трансакции постепено ќе исчезнат.
Вештачката интелигенција ќе игра клучна улога во забрзувањето на оваа промена. Ќе ја подобри автоматизацијата, ќе ги намали трошоците и ќе ја подобри услугата за клиенти. Во моментов, KEKS Pay има над половина милион корисници, а барањата на клиентите продолжуваат да растат. Сега-за-сега, нашиот систем за поддршка е главно рачен, што доведува до доцнења. Четботови со вештачка интелигенција и автоматизација ќе ни помогнат да одговориме на корисниците инстантно и ефикасно.
Друга голема промена ќе биде во корисничките интерфејси. Во моментов, мобилното банкарство вклучува навигација низ повеќе екрани и копчиња. Во иднина, верувам дека корисниците ќе комуницираат со апликациите преку гласовни команди или природни јазични внесувања. На пример, наместо да кликаат низ менија, корисникот едноставно би можел да каже: „Сакам да испратам пари на мојот пријател“, а апликацијата ќе ги води низ процесот разговорно.
Интерфејси управувани од вештачка интелигенција ќе ги заменат традиционалните форми, правејќи ги финансиските трансакции едноставни како разговор. Сè почесто разговарам со ChatGPT користејќи го мојот глас и гледам како гласовната интеракција станува поинтуитивна. Откако технологијата ќе стане навистина беспрекорна, прифаќањето од страна на корисниците ќе се зголеми нагло.







